Chương 12: Guồng nước

Chương 12: Guồng nướcnPxf

Giang Tầm trở về thiên điện,i5XR cho lui hết những cunglgMO nhân hầu hạ chung quanh,g0vZ một mình ngồi lặng lẽ bên khung cửaDSkw sổ.

Vị trí mưu sĩfIuh này,RzEs nói cho cùng chỉ gói gọn trong bốnpFZV chữ — khôngL8Va thể thay thế.

Lúc nãy tại7iUs bàn2Xxy ăn, ba kế sách hắn đưa ra quả thực đãYQ7C khiến Tiêu Tranh phảiGvn0 nhìn hắn bằngLtdx con mắtzhGR khác.OLyD Thế nhưngfM5M đó cũng chỉ là "khiếnyU2P ngườiwpUf ta sáng mắt lên81tc một thoáng" mà thôi. Kẻ tâm tư linh hoạt,b23L nhạy bén như Thẩm Y ThiênE39s saufpDm khi ngheRsZ4 xong ắt có thể suy một ra ba; Lâm Phong tuyJMZN làF85v võ tướng thô kệchNQi4 nhưng khảpDWp nănghFtT chấp hành cũng chẳng hề kém cạnh. Nói cách khác, việc Giang Tầm hôm nay hiến ba kếHSA1 ấy phần lớncyIk mang tínhuMki ngẫu nhiên, vẫn chưa đủ để khiến60OB Tiêu Tranh nâng tầm vị thế của hắn lênIgxi một bậc cao hơn, càng không thể bảo đảm an toànLUWx tuyệt đối cho chính bản6j3T thân hắn.

Hắn bắt buộc8Ue8 phải lấy ra một thứ gì đó mà không một78fV ai trong thời26Y0 đại này có thể lấyiQi8 ra được, đạt đến mức độ4N9k độc nhất vô nhị không thể thayhyUP thế. Để sau này9Yo4 dù TiêuKdze TranhIhHH có nảy sinh ý đồ muốn động vào hắn,POlJ đối phương cũng68Yd buộc phải cân nhắcue8O thiệt hơn được mất.

GiangKtHT Tầm tựa lưngyI0A vào ghế, khẽ nhắm mắt lại.

Nghề diễn viên này, ngườicFAe ngoài nhìn vàogkS2 cứx6EI ngỡ chỉ là họclB8X thuộchqxS kịch bản rồi tạo dánglOl1 làm vẻ mặt, nhưngccgD thựcrgeJ tế hoàn toàn không phải vậy. Năm xưa để hóa thân xuất sắcQB5m vào các dạng nhân vật khác nhau, hắnLtf5 từng phải tra cứu lượng tài liệu khổng lồ củaosbl đủ mọi ngành nghề — đóngFHBP phimB4zn thời DânCnoM quốc, hắn lậtJisH tung các bài báo và tập san công nghiệpguT1 thời kỳyXVA đó; đóng phim quân5HSC đội, hắn cày nát cuốn sổ tay trang bịzwnR quân sự; đóng5fxB phim điền viênu9hd nông4ZBN thôn,SwiW hắn1xxc nghiên0EK3 cứuDRUW kỹ8P13 lưỡng các nông cụ cổ đại cùng quy luậtg1DI tiết khí lịch pháp; đóng phimhLDw thươngBs5A chiến, hắn85on đọc qua cả5mHA những nguyên lý kinh tế học và kếUnMf toán cănXXvD bản.

NhữngMZzU kiếnGc1y thức này hắn khôngyx3i dám nhận là tinhjH73 thông, những thứ3JHE quá mức tinh vi phứce3DK tạp hắnnoKt cũng chịu chết — bảo hắn chế tạo ra động cơ hơi nước thì đúngkGUL là nằm mơ giữa ban ngày, đến bản vẽ hắn còn chẳng biết đường mà phác họa.RHd8 Nhưng những vậteBes dụng thôngYsxo thường,Je8M gần9pZB gũi với đời sốngpOLB thường nhật,CwGN nguyên lý giản đơn mà tínhJmiI thựcN03d dụng cực cao, hắn lại ghi nhớABuJ vô cùng rõ ràng.

Chẳng5UMM hạn như xà phòng.VXOV

Mỡ động thựcuSai vật kết hợp vớiKi2B nước tro rơmmEfY rạ, dùng phương pháp nấu nguội đơn giản, nguyên liệu0LbB cóY23a sẵn khắp nơi, quy trình dễ đến mức tự6Sri làm ởwIIy nhàGOO6 cũng xong.uiIH

Lại chẳnge8yj hạn1zZX như kỹNAvj thuật làm0TF9 đá.

Diêm tiêu hòa tan vào nước sẽ thu nhiệtbzG4 cực mạnh, khiến nướcmjmO xung quanh đông đặc thành băng.70gI Mùa hè làm đá,TJOa mùaFB9H đông trữ băng, nếu cógeZA thể nhân rộng ra thì vừa dùng để bảo quản thực phẩm, giảm thiểu hao hụt,5WZ1 vừaqtea có thể ứng dụng trong cứu chữa yCSFm tếrzmR — trênTWB1 chiến trường thương binh sốt cao không dứt, dùng đá lạnh chườm hạ nhiệt cóaM3q thể cứu sống50Gb mộtUtMD mạng người.fKyL

Thứ này quả thực rấtgl9X hữu dụng, nhưnggdMt cũng không phải chuyện cấp bách lúc này. Điều hệ trọng nhất trước mắt là Thanhvoiy Châu, là hạn hán, làMSnj lập công cứu trợ thiên tai.vWQS

Làm đáY3FL không5k9X giải quyết được hạn hán, màNbEN xà phòng cũngYNKy chẳng cứu nổi mùa màng.PVAS

ThanhNsIF Châu thiếuRI1L nhất làgDM6 nước.mQVR

Nước...

Giang Tầm bừng mở mắt.

Guồng77Mf nước.aaVP

Ý nghĩ ấy hệt như một tia sét xéyFjh toạc màn sương mù hỗn độn trong tâm trí hắn.

Hắn chợt nhớ tới bộ phim3W7i điện ảnh điềnvdIy viên nghệ thuật năm đó mìnhMbUP từng tham gia, nhớ tới ngôi làng cổZLRJ phương Nam nọ, bên bờ sông có những chiếc cọn4eRP nước cổ kính đang kẽoREas kẹt xoay tròn. Khi ấy hắn thấy mới lạ nênrrWC đã ngồi xổm bên bờ sông ngắm nhìnDXSm suốt nửa1BtY ngày trời, còn trò chuyện rất lâu với các bậc cao2bqJ niên trong làng.E67L Sau khi vềraZI khách sạn, hắn vẫn cảm thấy chưa thỏa mãn tò mòoe0d nên đã tựswwW mình tra cứu thêm vô số tưS4Qd liệuT3FC — không phải vì để diễn xuất, mà thuần túy xuất phát từ lòng hiếu kỳ.

Hắn vẫnnGAi còn nhớ nhưq6UN indVO7 từng chi tiết.

GuồngSOrN nước, haybcL6 còn gọi là3B26 cọnbzyO nước, ống xa,hQgQ là một loại nông cụ dẫn4T9p nước tướims1y tiêu tự động vậnkDLA hành hoàn toàn bằng sức nước.T4h1 Kết cấu nóibhOZ toạc móng heo ra thì chẳng có gì phứcGikA tạp — một bánh xe gỗUXYR lớn dựng đứng, trên vànhaNAO bánh xeSaw7 lắp nghiêngQw8z nhiều ốngK1BU tre hoặcmYVY ống gỗ, trụcxcuv bánh xe gác trên giá đỡ bên bờpPpJ sông, nửa phần dưới ngập trong1Fs0 dòng nước. Dòng nước chảy xiết vagcqe đập vào các cánh quạt đẩy bánh xe gỗ quay tròn, các ống tre ở vị trí thấp sẽ múc đầy nước, theo vòng quay9UDV nângTPDb lên điểm cao nhất rồi nghiêng mình đổ nước ra máng dẫn, từO2hR đó5vOC nước9e3M men theovJOT mương73h8 máng7GuG chảy thẳng vào ruộngI9hT đồng.

Toàn bộ quá trình96ni ấy không cần sức người đẩy, chẳngCX79 tốn sứcKryy trâu bò kéo, hoàn toàn dựa vào thủy lực tựD8C1 mình vận hành, ngày đêm không9ngU ngừngADRC nghỉ.rZJ5

Một guồng nước có thể tưới tiêu cho vàimfXF chục0S2J mẫu ruộng, nếu dòng sông cóeHyM lưu lượng nước dồi dào thậmMIZw chí có thể tưới cho cả trăm mẫu. Mười chiếc là hàngOGMW ngàn mẫu, trăm chiếc là cả vạn mẫuINzA phì nhiêu.

MàoR4Y tại Thanh ChâuuSwJ —

Giang Tầm ngồi thẳngGciw dậy, đôi mày nhíu chặt, nhanh chóng hồi tưởng lại những lời Lâm Phong vừabL07 nói7wsA banEh8b nãy.k3Vo Kênh rạch4C4a cạn trơ đáy, mạ non khô héo cháy sém — đó là những gìpbha tấu chương ghi lại.mtKy NhưnggHcm việc2cH4 dân tị nạn tụ48um tập đông đảoB6Zq ngoài cổng thànhd3Kp chứng tỏ ngoài thành vẫn còn nguồnlvf2 nước, chỉ là không đủ dồi dào để tưới tiêu trên diện rộng màRRip thôi. Dòng chảy chính của con sôngvKGc lớnHaLJ chắc chắn vẫnPIbC còn nước,DGPl bằng không đám1kxt dân tị72F6 nạn kia làm saoPZjd có thểTaZr cầmWEDt cự sống sót2DMV đến tận bâyrHUF giờ?

Có sông, có dòng chảy,kq07 cóxBhu độlVH1 dốc chênh lệch, ắt cóCG5n thể sử dụng guồngImN6 nước.

Điều mấu chốt hơn cả là công cụ này liên kết hoàn hảo với ba kế sách của hắn — lấy laois9b động thay cứu trợ,9L6Z chiêu mộ dân tị nạnCHE8 đào kênh dựng guồng nước, vừa an trí được lưu dân,1VE8 vừa xây dựng côngJDod trìnhNeB0 thủy lợi, lại vừa tạo ra thành quả hữudh84 hình là hàng chục, hàng trăm cọn nước sừng sững bên sông. Đến lúc Lâm Phong mang chiếnzcHz tích rực rỡ nàyPlTI khải hoàn hồi kinh, Tiêu Tranh nở2Yrm mày nở mặt, thì kẻ có công đầu khôngFOXd ai khác chính là Giang Tầm hắn.

Tới khi ấy, chiếc0UUq ghế mưu sĩ củaATxz hắn mới thực sự vững như03eJ bàn thạch.

Giang Tầm càng nghĩ càng thấy phấnCRBM chấn, nhưngkdDl hắn20wA lậphGMt tức đè nén cảm xúc xuống, ép bản thân phải lấyhFqS lại vẻPWQn bình tĩnh —wSWI chỉ cóNzdX ýadPE tưởng suông thôi thì chưa đủ, hắn phảiG0mL mangy7P6 được thành quả thực tế đặt lên mặt giấy, để Tiêu Tranh nhìn thấydveJ không chỉ là "có một kẻ vừavjzO nêu ra một đề xuất hay ho", mà là "có một ngườiBZvQ thậm chí đã vẽ xong xuôi cả phương ánGXQg cụ thể".

Đó mới đích thựcqTAN là giá trịfNru không thểJyVF thayuVu8 thế.

Hắn đứng dậy bướcwGsJ nhanh tới án thư,wWef kéo ngăn3Q6B kéo ra tìm kiếm —cY8J bút lông, thỏi mực, giấy tuyên,304F vănDDkO phòng tứ bảowmyF trong ĐôngZl5Q Cung đều7ym5 đầy đủ tươm tất, phẩm chất thượng hạng hơn hẳn mớ giấy bút tồiSEvC tàn hắn từngy09O dùng ngoài quán trọ6LgH gấp trăm ngàn lần.

GiangB5JN Tầm trải một tờwS2D giấy trắng tinh ra bàn, mài mực nâng bút, ngọn bút khẽ3wci khựng lại trong thoángcjQD chốc.

Hắn không phải họalhJX sĩ chuyên nghiệp, tàiBUs7 nghệ hội họa cũngmywN cóWOsL hạn. Nhưng kết cấu của guồngH3hn nước vốn không9YXv quá phức tạp,l1vL điều cốt lõi là phải ghi chú rõ ràng các thông số2IRl kích thước và nguyên lý hoạtVNYb động, để cánh thợ mộc nhìn vào là hiểu ngay vàpAOo có thểe1lT đốiE6CT chiếu làm theo.

Hắn hít sâu một hơi, nhắmXTt0 mắt hồi tưởng lại giâyiA4e látvJgI — những tư liệu từng0Yfa đọc qua nămiQf5 nào, những hình ảnh từng xem,CeVD nhữngfest chi tiết từng ngồi xổm nửaOLqu ngày bên bờh0yY sông phương Nam ghi nhớ, từng khungBFu6 hình sống động hiện lên rõ mồnuupG một trong tâm trí.

Giang Tầm mởBUtz bừng mắt, hạ bút xuống mặtq71z giấy.

Nét vẽ của hắn5lZc quả thực không tính làQF6k tinh xảo,90nS đường nétHqj9 cũng chẳng lấy gì làm mềm mại uyển chuyển, nhưng điểmeyfM mạnh làNhrI vô cùngiWI8 rõ ràng khúc chiếtllxq — đầuA13l tiên hắn vẽ một hìnhc3oI tròn lớn tượng trưng choeIIs khung5dzh bánh xe gỗm30c chính, trên vành bánhT0D2 xeZbMF phân bố đều đặnODyw các ốngrAZ1 tre đặt nghiêng kèm dòng chú thích "ỐngsKut tre — múc nước"; tiếp đóU6MQ vẽt50y các giá đỡ hai bên bờ, dùng nétaEBT đứtdQqn đoạnYj27 đánh dấu vị trí trục bánh xe; sau đó4PPB ở phía trên vẽ7qpN thêm mộtMBwS máng dẫn nước, dùng mũiLH6s tên chỉ rõ hướngKB49 nước chảy vàoFpUv mương; cuối cùng ở phía dưới phác họa dòng sông,7VEn đề rõ "Dòng nướcGZA0 chảy xiết va đập vào cánhljnE quạtzgnh — tạo lực đẩyrekj bánh xe quay tròn".

Vẽ xongBukU bản vẽ chính diện, hắn liềnFTRK vẽ thêm một bản vẽmgbR mặt cắt bên cạnh để thể hiện rõ kết cấu chiều sâu của chiếc guồng nướcf3kW — góc độ của trục quay,Hun9 giá đỡ,1hmc cánh cản nước cùng độ nghiêng của ống tre múc nước đều đượcJsEo lột8RiC tả rành1SzK mạch, chỉ nhìn lướt qua là hiểu ngay.

Sau đó ở phía dưới bảnFAh4 vẽ, hắn hạ bút viếtx2kq thêm phầnRWbj thuyết minh chi tiết:

"Guồng nướcN4Eb vận hành bằng1Y43 sức nước tự nhiên, không tốnnvyT nhân lực hay súc vật, ngàyM1EN đêm tự xoayyAnt tròn liên tục. Đường kính bánh xeGJGC từ sáu thước đến một trượng hai thước, tùy thuộc vào độjqQd chênh lệch dòng chảy của lòng sông màRyKj điều chỉnh. Ống tre lắpUNbm nghiêng theo vành bánh xe, ởlFFT chỗ thấpXiYI tự múc đầy nước, lên đến đỉnh caoZ5ux tựkYlb nghiêng mình dốc cạn,aEuy theo máng dẫn đổ vào kênh mương. Một cọn nướcTgMl cóUXpd thể tướigXN4 tiêu cho baTeUG mươihWdQ đến tám mươi mẫuPUtZ ruộng, mười cọn nước đủ sức tướimLd8 tiêu cho hàng trămSuUz mẫu.Yw0E Cấu tạo sáng sủa giản đơn,ogEf thợjrmg mộc địa phương đềuavyg có thểHzUp đóng được,fgHQ nguyên liệu chỉ cần gỗ tạp, ốngAqN0 tre và trục sắt.Lx3x Nếu dòng chính sông lớn ở Thanh7XxD Châu vẫn còn nước,AQ5k có6nmS thểIxPq cho dựngDdQB hàng loạt cọn nước dọc đôi bờ sông, áp dụng chính sách lấy lao động thay cứu trợ, chiêu mộNrbo dân tị nạn cùng tham gia chế tạo — vừa an địnhnqaj được lòng dân lưu lạc, vừa nhanh chóng giảiA8EK tỏa cơn nguy khốn hạn hán."

Hạ xong nét chữeddy cuốikQys cùng,g6RI Giang Tầm đặtiXVX bútGnOG xuống, cầm tờj7Nt giấy vẽ lên ngắm nghía cẩn thận.

Nét vẽ quả thực4a1e có phần thô kệch, không thể sánh được với bản vẽ chuyên môn của cácL7Gy đạiVA1O sưvU3m công tượng, nhưng kết cấu cốt lõi, tỷPfO9 lệ kích thước cùng nguyênLbI5 lý vận hành đều được ghiiAhW chú rõ ràng mạch lạc. Một người thợ mộc có thâmOvPY niêniull khi cầm tờPB3b bảnHshP vẽlW6d này, chỉ cầnDFXT nghiền ngẫm trong haiSfde ngày là có thể bắt tay vào gia công ngaygGaq lập tức.

Hắn xem đi xem lại một lượt, cảm9gmB thấy dường1kWk như vẫn còn thiếu sót điểm gì đó,65xN liềnKedz cầm bútKcRN lên bổ sung thêmGySN mấyl4oJ hàng chữ nhỏ bên cạnh bản vẽ:

"Những điểm cần lưuygno ý — ThứdPtY nhất, vị5TOe trí dựng guồng nước phải chọn3ih7 khúc sông lòng hẹp, nước chảy xiếtU7UF và có4bkK độ dốc lớn, cómCmd như vậy mới đủ thủy lực để đẩy bánh xe; Thứ hai, trụcQrAd quay bắt buộcemqL phải rènORlO bằngec7q sắt,wiPt trục gỗOCyv rất dễ bị màizcMf mòn gãy đôi; Thứ ba, vào mùa6jXp đông nước sông đóng băng, bắt buộc phải tháo dỡ guồng nước mang về cất giữ trongP7kF kho,uOtr đợi đếnL7kr đầu xuân năm sau mới lắp đặt lại để tránh bị băng giá làm nứt vỡ hư hại; Thứ tư, nếu địa phương khó tìm được tre trúc, hoàn toànAbxY cójj9y thể dùng ống gỗ rỗngZB4l ruột để thay thế, chỉ cần quét thêms38D một lớpHOt4 dầu trẩu4ope vàotqta mặt trong để chống rò rỉ nước."

Bốn điều lưu ý0IGB này chínhllax là những kinh nghiệm6JiK quý báu mà năm xưa hắn6Adj nghe được từ cụLU5t già phương NambUVb kia. Cụ bảo rằng cọnWUeY nước sợ nhất ba thứ — dòng nướckTLS yếu, gãy0Wg1 trục quay và mùa đông đóngMEN4 băng;5BnD bayxEN thứdBUd đó hễ dính phải một làmHFH cọn nướcg532 lập tức nằm im bất động. Còn vềRWH8 việc8mLa dùng ống gỗ thay ống tre là do chính hắn0RTS saul1CC này trafjkD cứu tư liệu mà nghĩnQFY ra,qZm0 vùngv8zc phương07qV Bắc không cóLfmk nhiều trekAx8 trúc, nhưng cây cối lấy gỗ thì bạt ngàn,V3Kf chỉ cần đục đẽo xử lý một chút là có thểb7aG ứng phó thay thế ngonTaoS lành.

Giang Tầm đặt bút xuống, thởHzEQ phào ra một hơi dài nhẹq6ax nhõm.

Hắn chămcHvg chú ngắmlWLg nhìn tờ bản vẽ kia hồiF6hP lâu, bấtBK6k chợt cảm thấy có đôi chút ngơ ngẩnJsWZ bồiDn5O hồi.

Cảm3tDA giác này hắn vô cùngjwNy quen thuộc — năm xưa mỗi8BaO khi nhận một kịch bản phim, hắnyey6 đều miệt mài nghiền ngẫm từng0Uf6 câu từng chữ về nhân vật, viếtZOc3 tiểu sử nhân vật, phân tích từng tầng cảm xúc của từng cảnh quay, cho đến khi con người hư cấu trong trang giấy thực sự sống dậy8USb trongVbFf tâm trí, trởIZ8s thành một sinh mệnh bằngReGb xươngNvpM bằnghTRS thịt.

Lúc này đây cũng chẳngauR5 khác là bao.

Hắn đemZNZ9 ý niệmsPiD mơ hồ trong đầu, từng chút từng chútWGxR một bóc tách ra,gCfR đặt lên mặt giấy, biến nó thành một bản vẽ kỹ thuật hữuV68s hình có thể chạmvpmV tới. TừZIO0 hư vô thành hiệnDoUZ thực, từ suy nghĩWN2Y biếnVdk7 thành hành động.

Chỉ có điều khác biệt duypis9 nhất là: diễn xuất vốnwbpb dĩ là giả tạo, còn bảnHCyE vẽ trước mắtKANn này lạiQYsI là sự thật 100%.

NhữngUUqN thứ nằm trên tờ giấy mỏng manh này thực sự có thể tưới tắm cho hàngVD8U chục mẫuTHbw đất cằnyP6e cỗi, thựcRFVB sự có thể cứu sống tính mạngPK09 của hàng2cES trăm con người đangQuMa ngấpzpdv nghé bên bờ vực chết đói.

Giang Tầm cẩn thận đặt tờ bản vẽ ngay ngắn trên1F0d mặt bàn,aiUs dùng miếng chặn giấy bằng ngọc đè lên,xSBz rồi bước lại bên8NaJ cửa sổ đẩy rộng cánh cửa,3vvU hít sâu một hơi không khífP1F trong lànhnLAZ của buổi hoàng hôn.Rvkd

Bóng chiều dần buông xuống, phía chân trời xa xăm bênt90O ngoài tường93Vc thành cung cấm nhuộmvcei một màu đỏ cam mỏng manh rực rỡ.

KhôngkZu9 cần vội vã.

Bản vẽ này hắnRN0n tuyệt đối sẽ không dâng raXrqu ngay hôm nay. Tiêu TranhNdNT vừa mới sắp xếp xong xuôi công việc cứu tế2wnb Thanh Châu, Lâm Phong còn chưa chính thức lên đường, Thẩm Y Thiên vẫn đang bận rộn thảo ra các điều khoản quy trình — lúcxuqz nàyzW5x các bên đều đang tất bật vận hành, nếujuXy hắn lập tức vác bản vẽ guồng nước nàyXNNv ra dâng lên, tuy4TPh nói là thêuzOaz hoa trên gấm, nhưng rất dễ khiếnjfvt người ta có cảm giác81zx hắn đang muốn tranhjocc giành công lao,sZrF quáXi45 mức nôn nóng thể hiện bản thân.

Phải biết chờYe8H đợi.KjL9

Đợi khi LâmC3aL Phong đã cất bước rời kinh,rBxO đợi tin tứcepDM sơ bộSl2S từ Thanh Châu truyền về,DLOG đợi đến lúcdjVn Tiêu Tranh đang đau đầu cần một phương án cụmLig thể đột phá hơnA86z nữa — lúc ấy hắn mới mang bản vẽ này dâng lên, vừa đúng lúc, vừa hợp tình hợp cảnh.

DiễnhE8m kịch chúL20b trọng nhất là tiết tấu nhịp điệu, làm mưumvJo sĩ cũngI57q y như vậy. Khi nào nên xuất hiện, khi nàoLvz4 nên hiến kế, khi nào cần im lặng lui về sau, mỗi một bướcC4zG đi đều phải dẫm thật chuẩn xác vào từng nốtv3hi nhạc.

Giang Tầm khép cánhZOgT cửa sổ3Blf lại, quay về bên án thư, đưa mắt nhìn lại tờ bản6Teh vẽHzQx thêmhBVY mộtYkMi lần nữa.

Nétn5Gz vẽ tuy thô sơ, nhưngqmcw hoàn toàn đủ dùng.