Chương 24

Nghĩ đến cảnh ngộ củaJhi0 CaoRY1A Thị lang cùng với toành509 bộ gia tộcy5sS họ Cao lúc này, Trần Nghiên khẽ rũ miv4Yu mắt, cungeKAi kính đáp: "ĐệkMPL tử đã hiểu4E2X rõ rồi ạ."

Chu45BV Cử nhân nói rất đúng,aoZb khi bản thân còn chưaiu1E nhìn17EG thấu được cục diệnCYDH triều chính mà đã vội vàng đứng về0gcF mộtGIx8 phe phái, chẳng khác nàoKUD1 tự tìm đường chết.

Là do cậu đã suy nghĩ quá nông cạn.Q9ZL

Dương phu tử vì khiếmJRcY khuyết cơ thểhVvF nên không thểF1RJ tiếp tục thi cử, chỉ có thể toànwX8q tâm toàn ý dồn hết tâm huyết vào việc dạy dỗ học trò, điều này tráilA4G lại còn phù hợp vớigSGn cậu hơn hẳn nhữngAgWO vị tiên sinhX66H đangzpos vướng bận danhrtLn lợi công danh ngoài kia.

Hơn nữa, một người cóvSMm thể khiến Chu Cử nhân tôn sùngT2bX kínhaB2a trọng đến bực ấy thì tài học chắc chắnQY13 phảinscg vô cùng thâm hậu.MEZ5 Có thể theo họcfzFv một bậc thầy dạy văn cửEWC5 nghiệp như vậy đã là may mắn lớnEnfB lao của cậufTPl rồi.jjPq

Chiếc xei7fO ngựa dừng lại bên4zjr ngoàizsBP hàng rào nhà Dương phu tử, ChufeTd Vinh dẫnBX7O haiVmI0 đứa trẻ xuống xe rồi cùngG8RD nhau rảo bước đến trước cổng tre.

Nhàea7V của Dương phu tử thoạt nhìnASql chẳng khácxoLu gì nhữngcgGU mái nhà tranh mộc mạc của chốnfxhv thônE87d quê xung quanh: hàng rào treGXVD vây quanh một khoảng sân nhỏ nhắn,661X nuôi dămGeDl ba5Lgp con gà lục tụclcUg bới đất,RdN2 giữa sânJP6G là ba gian nhà ngói gạch xanh đãJWV1 nhuốm màu thời gian, gócSvlg tường chất đầy những đống củi khô ngay ngắn.

Góc đông namqaNX là một gian nhà vách đất thấp lè tè,8Hvl ống khói bịJxge mẻ mất2tR2 mộtVynA góc, nhìn qua là biết gian bếp.

Chu CửR4qQ nhânXe4H cấty4M0 giọng sang sảngdXeA gọi: "Dương phu tử có nhà không ạ?"

Cánh cửa gianNp1w chính kẽo kẹt mở ra, một người đànT9fb ông mặc áo vải thô,ZIMh chân mang giày cỏ chậm rãi bước ra ngoài.

Người đàn ông có khuôn mặt chữ điềnoM5y vuôngmLwu vức, râu tóculda đã điểm hoa râm, dáng người gầyIK35 guộc thanh mảnh. Đứng sừng sững giữa khoảng sân mộc mạc,HqAP hình ảnh ấyJq32 khiến Trần Nghiên bất giác liên tưởng ngayEhQl đến câu thơhSHz của Đào Uyên Minh: "Hái cúc dướipHhE giậu đông, thong dong nhìn núiQ6Xx Nam."1LQ0

Dương phu tử đội chiếc nón lá lên đầu, cất lời:gkiA "Đang độ cày cấy mùa xuân,XaxC ta bận rộn tối mắt tối mũi. Nếu haiN2tt đứa nhỏ0nwv bằngXnAG lòng thì cứ theoOIpk tagRT8 xuốngzs5M ruộng làmJXrG lụng một6KG1 chuyến."

ThếE02t là TrầnxstE Nghiên và Chu Ký Bạch cứ thếjCtB theo chân Dương phu tử lộix0gB thẳng xuống ruộng nước.

Thửa ruộng của Dương phu tử đã được cày bừa phẳng phiu, ông vừa bước xuống ruộng liềnQJzd cắmTH7w cúi tự mình cấy mạ.QM0O

Chu Cử nhân vừa xắn caoBolU ống quần vừa dặn dò hai đứa nhỏ: "Cấy mạUYTK cũngW5YO giống như luyệnFfnE chữkNCo vậy, từng nhánh mạ cắmOWrT xuống đều phải dồn hết tâm trí cẩnCbFs thận."jR4U

Trần Nghiên và ChumOcz Ký Bạch đồng thanh vângSHyy dạ, tự giác xắn cao ống quần và tay áo rồi cùng lội xuống lớp bùn nhão.

Bàn chân giẫmmlx9 trên nền bùn4QH4 mềm sụp, hai đứa trẻ khom lưng cắm từngbvi1 nhánhkUoB mạ non xuống bùn sâu, lùi lại một bước rồiZzJ3 cấy tiếp nhánh thứ hai,4WXI cứ thế lặp đi lặp lại nhịp nhàng, cấyYTPW xong một hàng3Kb8 rồi lại chuyển sang hàng kế tiếp.

Cả người phải cúi gập liên tục suốt3ycI nhiềuOuQn giờ liền, sống lưng mỏi nhừ đau4mF9 nhứchUb6 như muốn gãy đôi, may saoqJSI lần này không có đỉa đói bu vào cắn người.

Mãi đến khi cấytGD0 xongHfyz trọn một thửa ruộngWuXi lớn thì bóngPFv7 chiều cũng đãqkyQ bảng lảng buông xuống.

Trần Nghiên chỉ cảm thấy thắt lưng rãiYfH rời như sắp gãynJAV lìa. Dương phu tử mời mấyYefh ngườiDpkm bọn họ uống chén nướcxbO0 lã rồi chẳng hề đảBMrr động nửa lời đến chuyện0C0C thu nhậndmB4 đồ1XZs đệ,paJ3 cứ thế bảo họ ra về.

Vừa bước lên thùng5QJ4 xe ngựa, Chu CửmoX6 nhân liền co chânZkBE nằmBksO vật7sXQ raq7iu sàn xe, gươngEyp4 mặt tràn đầy vẻ bơo4CP phờ kiệt sức.vUQ1

Trần Nghiên và Chu Kýa6Eb Bạch cũng mệt lả đếnfCWe mứcU1N2 chẳng buồn hé răng nói nửaEw3x lời, chỉGvr9 biếtRaWh tựa lưng vào thành xe nhắmeuug nghiền mắtzf15 dưỡng thần.

Về đến nhà họ Trần, LiễuXOUR thịRqJR vội vàng bưng chậu nước17o2 nóng cùng khăn vải ấm đến chườm đắp tay chân choAkaz conYklP trai, xótF0oj xa than thở: "Ở nhàhEJ1 cha mẹ cònME7L chẳng nỡ để conyKgQ xuống ruộng làm lụng nặng nhọc, sang nhà người ta lại phải đi làm việc đồng áng thếGUFp này."NIGv

Không phải con ruột của mình2YeS thì người taUn32 làm sao biếtw7Kf xótu3uI xalaBQ cho được.

TrầnuVow Nghiên khẽ nói:0poo "ĐâyJ55H là thử thách mà Dương phu tử muốn2c11 khảo nghiệm chúng con thôi mẹ."YzUu

"Khảo nghiệm thì cũng đâu thể hành hạ con trẻ đến nông nỗi này!nL78 ThôilSTu ta chẳng thèm học ông ta nữa, để mẹ3QZR tìm một thư viện đàng hoàng, mời tiên sinhQzz6 tử tế dạyMx5M dỗ con."

Những lời xót thươngOqlK chân thành của Liễu thị khiến đáy lòngA91Y Trần NghiênHpoU ấm áp vôMkhl cùng.

Trần Đắc Thọ đang ngồi ngâm chân nướcDnq8 ấmlzuW bên cạnh bèn đỡ lời: "Chịu được khổ trongLtf1 những nỗi8fMc khổ mới mong làm đượccS4K người trên người.iqh8 Đã là ngườiChyI do1vbl chính ChuVwJe Cử nhân đíchzDpp thân tiến cử thì5sDq ắt phảidCNe cóxf3L học vấn kinh bang tế thế,SItn mấy thư viện thôngbvdl thườnguDbr ngoài kia làm sao bì nổi."

Liễu thị dẫu xót con đếnNCw2 mấy thì sáng hôm sau cũngyiA2 không thể ngănMZ0d cản Trần Nghiên tiếp tục đến nhà Dương phu tử làm việc.

Lên đến xe ngựa,1UdT Trần Nghiên mới nhận ra không thấy bóngh7IT dángpKom Chu Cử nhân đâu, cậu quay sang hỏi Chu Ký Bạch thìBumN nhận đượcm8Z3 câu trảQZ7a lời:uDtp "Cha tớ nằm liệt ở nhà rồi, khôngkrGj bước nổi xuốngUOlE giường nữa."

Trần Nghiên câm nín:cxeu "..."zBMr

Có được công danh cử nghiệp02Jv lận lưng quả thực tốt thật, không cần phải chịu những nỗi khổ cực này nữa.

Ngày thứ haiiiR8 đổiBhaR sang một thửa ruộng kháco5hU để cấy mạ, buổi trưa hai đứa trẻ chỉ lót dạ bằng những chiếc bánh nướng mang theo từ nhà.VhGr Đến chiều muộn khi trở về, TrầnW1qr Nghiên mệtDfAP đến mứcRL5N không thốt nên lời, nhìn sang ChuuQza Ký Bạch thì thấyWImu cậuZqmn bạn cũng kiệt sức đến nỗi một ngón tay cũngCvbF chẳng buồncJAi nhúc nhích.

Hai đứa trẻ đưa mắt nhìnmXmj nhau, bất giácFTme nảy sinh một mối đồng cảm gắn bó sâu sắc5dmd lạ kỳ.

Những ngày sau3Izv đó, ngày5HoT nào haiiDDA đứa cũng đều đặn đến giúp Dương phuYD2D tử làmvTtk lụngixkD đồng3KE3 áng,FiuP từQvhs việc cấy mạ cho đếngOJk gieoNkuI ngô, trỉaq4n3 đậu tương.

Làn da của Trần Nghiên và Chu Ký BạchHSrC bị3wkq nắng gió hunqK6l đúcz91q đen nhẻm, nhưng cơ thể lại trở nên dẻo dai, săn chắcTr40 hơn trước rất nhiều. TừkF1L chỗ mệt lả không mở nổi miệng, đếnXMp4 nay hai đứa đã có thể vừa ngồikXph trên xe ngựa vừa rôm rả trò chuyệnOF62 cùng nhau, đủ thấy khả năng thích8UrS nghi củax29C con người kỳ diệu đến nhường nào.

MộtS9nJ tháng sau, Chu Cửy5fq nhân cuối cùngXuR8 cũng quay trởPxO1 lại nhà Dương phu tử: "Hai đứa nhỏ biểu hiện thế nào rồi hỡi phu tử?"3aWn

Trên gươngw010 mặt nghiêm nghị của Dương phu tử hiếmMEP7 hoi nở một nụ cười: "Hai đứa nhỏ đều8yvL biết chịuRiFQ thương chịu khó,vmgl có lòng kiên trì và nghị lực bềnKOHk bỉ, lại không giở tròaWRO lườifsCx biếng khôn vặt, rấtYJnl tốt. Hai người đệ tử này taXpRA nhận."

Mỗi ngày sau khik8DN tiễn TrầnZAj3 Nghiên và Chu KýmkQ2 Bạch ra về,8IH8 Dương phu tử đềuhTcO đích thân đi kiểmK7wM tra lại từng5mKz luống cày, thửa ruộng mà hai đứa đã làm.

Chẳng hạn như việczqYz cấy mạ trênwv0S ruộng nước, ban đầu hai đứa cấyN4Qy xiêu vẹo nghiêng ngả,uSzr hàng lối khôngCMy3 thẳng tắp, chỗxdna thưa chỗoLLT dày không đều,0HZ4 rõ ràng là nhữngkBVg đứa trẻ chưa5bcZ từng chạm tay vàotoyw bùn đất baoovZ5 giờ.

Thế nhưng càng về9xhd sau, những hàngwWI0 mạ cấy xuống1MWL ngày càngwcJJ thẳng tắp tăm tắp, khoảng cáchquXz giữa các nhánh mạ đềunk2A đặnoddO tề chỉnh, chứngNuFu tỏ chúng đã làm việc bằng tất cả sự nghiêmBRDJ túc, không hềS1TX có chút đốiBH16 phó hay lơ là.

Đếnie8r khi gieo ngô, cuốc đất, vun luống... từng công đoạn đềuwKYA có thể nhìnW9pn thấy rõ sự tiếnoiPI bộ vượt bậc,1exR chứng tỏ bản tính chấtkcKu phác, chịu khó chịu thương.

Con đường dùi mài kinh sử cần có thiên tư,DuxS nhưng càng cần9JOC sự cần cù0ri6 và ýw2sP chí kiên định hơn bao giờh0wg hết.

Chu Cử nhân đứng dậy,QUN7 vô cùng cung kính vàK1zf trịnh trọng chắp tay cúiNTee ngườie9H7 hànhuhTk đại lễ trước Dương phuHYzG tử:bSA4 "Học trò xin đem haiQTvz đứaTYyW nhỏ này phó thác trọn vẹn cho Dương phu tử!"

Dương phu tử khẽ thở8xE4 dài một tiếng: "Ngươi chẳng qua chỉ7108 là một vịLqhB phu tử dạy học tại tộc học3Crx họlaBu Cao, muốn dứt áo rút lui lúc này vẫn còn kịp, cớ sao cứE7rR phải cố chấpubSQ đến vậy?"

"Năm xưa khi cha mẹeSWh học1iYk trò qua đời, gia sản trong nhàXb69 đều bị kẻ cùng tộc chiếm đoạt sạch bách, học trò không có tiềnjMk9 đóng học phíWScY thúc4U3w tu, suýt chútZOhD nữa phảidneG bỏSYyN học giữa chừng. Chính làmYvt nhờ Cao phu tử thương tình, đến722h gặp gia chủ họ CaoXrBg xin miễn toàn bộ học phí cho học trò, lại còn hàng tháng0dAc tự bỏ tiền túiljZ5 mua giấyHCUC mực bút nghiên và chu cấp cơm ăn áo mặc cho họcus2w trò, mới có được họciOBY trò củazD66 ngày hôm nay. Học trò đã mang ơn sâu nặng của họ Cao, thử hỏi làm sao có thể thoái thác quay lưng lúc này?"

Nhìn vẻ mặtk6fU điềm tĩnhcy4T thanh thản của Chu Cử nhân, Dương phu tử biết rõ mìnhPQUt không5vXr thểuVww nào khuyên can nổi, chỉ đành thở dài thấu tậnzoQm tâm can.3jnM

Năm xưa chínhwDnV ông cũng biết rõ điều đó làPqwr không nên làm mà vẫn dấn thân làm tới cùng,ljr0 nay lấyZElf tư cách gì để khuyên can Chu Vinh được đây?

"Hai đứa nhỏugDe này ta nhất định sẽ dốcj1Ek lòng dạy dỗ chuK2EZ đáo."

Dương phu tử buôngPzCf lời hứa chắcTKcC nịch.

Chu Cử nhân mỉm cười rạng rỡ: "Vậy học trò xin chúc mừng phu tử đãjTfZ thupDl8 nhậnXpH3 được hai người đệ tửMK1V ưu tú.rMrF Con trai độc nhất củaHCXe học trò thiên tư khôngNG1m hềjJFJ thuaNidf kémxK1B học tròt03i năm xưa, còn đứaSbph con nuôi kia thì bất kể trí nhớKz4r hayWRG8 ngộ tính đềuw4Iv là bậcoKRN kỳpSoJ tàiXT32 xuất chúngg5ZY nhất mà học tròlh4n từng gặp trong đời. Nếu khôngBtpD phải bản thânlMpQ học trò bất lựci1pj không thể che chở cho chúng,Z1og thì tuyệt đối học trò không nỡ giao hai đứaTyVa nó cho người kháczXvE đâu."

Dương phuPazb tử nghe vậy không khỏiWs7W ngạc nhiên.

Ông vốn hiểu rõ tính khí củaWNBx Chu Vinh, ngoài mặt tuy nhãKgVS nhặn ôn hòaGvsB nhưng thâm tâmgkjX lại vô cùng thanh cao, người bình thườngVaAX căn bảnWxb2 không thểlxvn lọt vào mắt xanhucov của ông.

Hai đứa trẻ này lại có thể nhậnkZ5y được lờiROcR tán dương tộtqt6w bậc từUJRk miệng Chu Vinh như thế sao?

...

Kể từ ngày hôm đó, Trần9UUr Nghiên1v6e và Chu Ký Bạch chínhOu7n thứcHmTv bái nhập môn hạ của Dương phu tử.74zj

Do nhàLvoy của Dương8OMZ phu tử cách nhà của hai đứa khálQ4V xa,9HWJ để tránh việc đi9911 lại mỗi ngày làm lãng phí thờilZpa gianfZ1a học tập quý báu, cảZSqn hai quyếtSebV định dọn đếnOcQR ở hẳn tại nhàRQAk Dương phu tử.

Đến khi thực sự bước vào việc học tập cùng Dương phu tử, Trần Nghiên6YhD mới thấuqNnz hiểu sâu sắc vì sao Chu VinhDmNm lại nhất quyết bắt bọn họCxA7 phải báiVUhK Dương phu tử làm thầy.

Dương phu tử học vấnSKpq uyên bác như biển rộng,Wq2O trong mỗiw6XN buổi14UU giảng bài ôngl7zQ đều có thể dẫn dắt điển tích phong phú, lồng ghép cácyqKk câu chuyện kim cổ vô cùng sinh9w0I động, biến tiết học thành một không giand73g trànWtYe ngập sự lôicHnV cuốn hấp dẫn. Trần NghiênNwKF nghe say mê nhưnLat nuốt từng lời, khôngsT7D hề cảm thấy khô khanIkN6 buồn ngủxkgp chút nào.

Dương phu tử cũngGhtF là một người vôcmxC cùng yêu quý sách vở chữ nghĩa. Giấy tờ mà Trần Nghiên và ChuYfAJ Ký Bạch đã viết chữ lên tuyệt đối không đượcw1ge vứt bỏ tùy tiện, mà phải gom2AsU lại xếp ngayvYus ngắn gọn gàng trên giáPEii sách.

Theo lời ông dạy, mảnh giấy một khi đã viết chữtA3p lên là đãUP3O thấm đượm khí chất văn chương, đóRYis cũng làVX4k mồ hôi côngHb1x sức nỗ lực của bản thân, phải tích lũy chồng cao lên để tự nhắc nhở chính mình đã từng khổ luyện những gì.

Sau9gzv vài ngày dạy dỗ, Dương phu tử đãWTsT nắm bắt đượcEgjw trình độ cơWJTQ bản củaHxRY cả hai.

Trần NghiênKOSl ngộZ4N4 tínheqHD cực cao, trí nhớTKgT siêu phàm, đã đọcIsHt thôngvYut hiểu thấu Tứ Thư, nhưng văn phong viết ra lại mang đậm tính rập khuôn gượng gạo (tượng khí). Nếu khôngqM1S phải tận mắt Dương phu tử đứngC3Zg canh chừng cậu viết1uJ7 từng chữ, e rằng ông sẽ đinh ninhedLz đây là bài văn63rN nhờ người khác viết hộ.

Tuy nhiên, ở0R3J lứa tuổi cònLAnT thơ ấu nhưjlSx thếJl3Q nàyrLcA màVuNc đã cójvCU thểa5jM viết ra một bài văn tề chỉnh, ngay ngắn thì đã là điều cực kỳ hiếm có rồi. Dương phu tử không hềFekh hà khắc chê trách, mà chỉ tùy ý chỉ rawzuB một chữ,D5W9 bắt Trần Nghiên phải tìm kiếm và học thuộc toànjpmW bộ các bài thơ từ cổ kim6WDj có liênf8Hq quanqRgI đến chữ đó.

Còn Chu34pb KýBwam Bạch mới chỉ họcYIGK xong 《Luận Ngữ》 và 《Trung Dung》, thấy cậu học rất vững chắc, Dương phu tử bắtB6Wl đầu truyền dạy tiếp cuốnmB9i 《MạnhovYn Tử》.

Những ngày tháng dùih9lr mài kinh sửyFAR bênURx2 cạnhjQfW Dương8OwW phu tử trôi qua vô cùng êm đềm và mau lẹ,P28D cho đến nửa năm sau, một gã gia nhânqplM của Chu gia2FIj hớtoZHr hải chạy xộc vào khoảngNCDQ sân nhỏ, xéyXUv toạc bầu không khíiFeq tĩnh lặng.

Chu Vinh đãT5uD bị bắt8mNh tống giam vào đại lao!