Chương 37

Cái gọi là Xí hào, chính là1xWg lều thi nằm sátboVK ngay cạnh hố xí của trường thi,Sda5 làSuoC vịWHts trí tồi tệ và xúi quẩy bậc nhất trong toàn bộ trường thi.

Các5Sed sĩ tử đi4WhT thi sợ nhất là bốc phải Xí hào. Phàm là những aiuvWY ngồi phải vị tríS60F này, mười người thì có tới tám chín người thi1xgz trượt.cD9V

Thử8Pwr nghĩ mà xem, khi ngồiSBe7 vắt óc làm bài thi mà xung quanh từng đợt mùi hôi thối nồngeZpy nặc xộc vào mũi, làm sao cònFEi8 tâmc28y tríS2sI đâu màFffW suy nghĩ chữ nghĩa, khôngN7nY bịF1nq hun choU1uh ngất xỉuMkcG tại chỗ đã làAl0N mayfzeo mắn lắm rồi.

Bốc phải Xí hào, hoặc là do số đen tận mạng, hoặc là có kẻ cố tình giở tròOJro hãm hại sau lưng.

GiờbhPv thisQaN đã cận kề, Trần NghiênlWKA không có thờiop9S gian để suy nghĩ vẩn vơ. CậuUqet liềnoRa3 lấy tay áo bịt mũi miệng, dùng4yyg khăn lau sạch sẽ chiếc bàn ghết2og gỗ đãhvT9 cũ kỹ, rồiuCh2 lấy chặnxYwR giấycWXI đèI3TM ngay ngắn quyển31rl thi lên mặt bàn.kSLw

Cậu vốn định nhắm mắt nhập định để đánh lừa khứu giác,2BtY coivfaZ như3s7S không ngửi thấy mùi xú uế xung quanh, ngặt nỗiuXmY tâm tính tu luyện chưa đạt đến cảnh giới tối thượng, căn bản khônggIfq thể làm ngơZi03 trước ngoại cảnh bên ngoài.

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếng vảiwLjE bọc bánh nướng ra bịt64wn chặtFYZM lấy mũiu0A2 và miệng, nhưHsDi vậy mới cảm thấy dễ thở hơn đôi chút.

XemJze0 ra chỉ còn cách đánh nhanh thắng nhanh, làmW8r2 xong sớm để rời khỏi cái chỗ quỷ quái này!

Kỳ Huyện thí tổng cộng thiFyF6 năm đợt, mỗiP8iR ngày thiIeND một đợt,uKXh sáng sớm tinh mơ1S7E bắt đầu làm bài, hoàng hôn buông xuống là thu bài,Gojv lấyXQKT quy chuẩn không thắp nếnvCL7 ban đêm làm chuẩn.

Khi trời vừacXve sángMl4V rõ,DDI6 tiếngV6tR khánh mây vang lên giònzCsc giã báo hiệuAFPT toàn trường thimFd4 giữ trật tựWNI4 nghiêm trang, đợt thiglmD đầu0IuN tiên của kỳ HuyệnHDxW thí chính thức bắt đầu.

Nha dịch giơ cao bảng đề thi đi diễuWxKR hành qua từng dãyQEYf lềufGhm thi.

KhiEyZe đi ngang qua lều thi của Trần Nghiên, lông mày tên nha dịch nhíuLVHy chặt lại, suýt nữa đưarvG3 tay lên bịttov9 mũi. Nhận raJN5O hành động thấtGVgN thố, gã liền nín thở thật sâu, chỉCu5S đưa ánh5YQj mắt đầy vẻ thương hạiLMtE nhìn Trần Nghiên một cái.

ĐợiKTaG khi TrầnPQvS Nghiên chép xong9aJT đềjgwn bài vào giấy nháp, tên nha dịch gần nhưWr62 co giò tháo chạy thục mạngAR8R khỏisybo khu vực đó.

Trần Nghiên đổ nướcF6NU sạch vào nghiênTDxk mực, cầm thỏihYHB mựclSJY chậm0Wxr rãi màiO3y4 mực, ánh mắth75K lại chăm chú nhìn vào dòng đề bài vừa chép lạiECZJ trên giấy.

"HọcAUEH nhi bất tư tắc võng."

Câu này trích từ thiên 《Virx8u Chính》 trong sáchyeW0 《Luận Ngữ》. Việc trực tiếp lấy một câu ngắn trong Tứ Thư ra làm đề bài đượcmnUH gọi là "Tiểu đề", có thểjtYE coi là dạng đề tương đối đơn giản, dễ nắm bắt.

Sau bao nhiêu năm khoa cửp2W3 phát triển, dạng đề tiểujGWH đề đơnmZa3 giảnEzHu này phần8r7d lớn chỉ cònGT0w xuất hiện2gj8 ở7IWt kỳW4Ih thi cấp Huyện thí mà thôi.

Rất nhanh sau đó,t62b nha dịch lại giơf2Ia bảng đềdNog thi thứ hai đi ngang qua.

Đềv6OX thifE3b thứ hai chínhULXT là đề Ngũ Kinh.

Triều Đại Lương giữ nguyên quy chế của tiền triều, giới sĩ tử đều chọn một bộ kinh sởoIyj trườngylOg trong Ngũ Kinh để chuyên tâm nghiên cứu sâu, bốn bộ kinh còn lại chỉ cần đọc hiểu thấu đáooOQw là được.

Khi đi thiryST khoaBV3q cử, sĩ tử sẽ căn cứ vào bản kinh củaVnyd mình mà chọn đề thi tương ứng để làm bài.NEiA

ĐềtNou thi thứ baMOtj là một bài thơ "Thí thiếp" theo thể ngũPEdo ngôn bát vận.

Thi khoa cử không thi làm thơ tự do, nhưngaQSU bắt buộc phải thi làmf1C9 thơ thí thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu củacoxR thơ thí thiếpCWKm không quá khắt khe,wn7x chỉ cần gieo đúng vần, câu đốiAukG ngẫu chuẩn chỉnh, tuân thủ nghiêm ngặtxRtK luậtOXLT bằng trắc, câu từ cóW9Vb chútiXSw văn thái và ý cảnh nhất định là7l5u đạt yêu cầu.

NhữngvYMx quy tắc niêm luật này đối với Trần Nghiên màXHAK nói chẳng khácKI78 nào từng công thức toán học mẫu mực, so với việc làm thơ tùy hứng bayis8v bổng không mụcH9lO đích thìCNMl dễ dàng hơn gấp bội lần.

DươngsukU phu tử chỉ cần dành một tháng trước Tết để đặc huấnH70o làm thơ thí thiếp cho Trần Nghiên,JQCu cậu đã00Jm có thể viết ranWPa những bài thơ đúng quy chuẩn, raWhZy dáng ra hình.

Sau khi chép xongnbwR cả ba đề thi vào giấy nháp,djH0 khắp trường thi ngoạilgw0 trừ tiếnguocy bước chânNb3O của nha dịch tuần tra ra thìlBIY không cònnW31 một tiếng động nào khác.

Bên lều thi cách váchFecj đã truyền7hTB đến tiếng sột soạt củapgUU tay áo cọ xát vào trang giấy, rõ ràng là thí sinhRSfi bên cạnh đã nóng lòng đặtNYa7 bút làm bài.W99Z

Trần Nghiên không vội vãaSuJ hạ bút, mà chăm chú nhìn đề bàiuQhh đểTuj2 suy ngẫm mạchWnl6 văn.

"HọcrWbT nhi bất tư4a1K tắc võng" cóv4k6 nghĩa là nếu chỉ biết vùi đầu học vẹtiMwV mà không chịu suy ngẫm,9XJ9 ắtNXZA sẽ rơi vào cảnh u mê, mù mịt.

Đưa câuXCv6 này ra làm đềACCh thiNFwk Huyện thí,A5Wr chứng tỏ vị quan Huyện tôn đại nhânxMlh này đang muốn gửi gắm tâm ý khuyến học, chấnXNZX hưng việc học hành trong huyện.

Khoa cử cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để triều đìnhIKi1 đánh giá thành tích chính07NY trị của quan lại địa phương. Trước đó huyện Bình Hưng vừarZyt xảy ra "vụ án gian lận5GNE thi cử",I3vD vị Tri huyện tiền nhiệm bị bắt tống giam, kỳ thi khoa cử nơi đây chắc chắn đang bị vôJar1 số con mắt ởrHB7 cấp trên dòm ngó.C3YX Nếu vị quan kế nhiệm có thể làm thay5XWV đổiFUkk hoànVrBH toàn phong khíAZAB thi cử của huyện nhà, bồijWIz dưỡng được nhiều sĩ tử đỗ đạt công danh, bản đánh giá thành tích cuối năm ắt sẽ đạt loại ưunXwV tuyệt đối,uKAh tiền đồYILe chốn quan trường từ đó sẽ rộng mở thênhOMZv thang.

Xem ra vị Huyện tônmMAW đại nhân đương nhiệm này là một người có4QtI chíZ6tc tiến thủ rất lớn.

Trần NghiênkyRW suy ngẫm chốc lát, trong đầu đã định hình xong kết luận.

Đãdgky là Huyện tôn muốn khuyến học, vậy thì cậu sẽ tập trung luận bàn thật sâu vềYtrX việc đọc sách, nâng tầm quan trọngs0sl của việc học kếttWbZ hợp vớic6RF tư duy lên tầm cao mới, cao mãi không ngừng!

Trần Nghiên nhấchP5f bút lông, viếtQGzy lên giấy nhápuNER câu Phá đề mởyTsz màn:

"Duy họcpsiH nhi bất cầum51G chư tâm, tắc hôn nhi vôtvvQ đắc vu kỷ." (Chỉ họcIsMg mà chẳngsH97 suyA2B9 xét nơi tâm, ắt mờ mịt mà không thuwyoL hoạch được gì choqOLO bản thân).

Sau khi phá đề xong, cáiJoKc hồn và tông giọng chủ đạo của cả30OA bàiZo7T vănrd0h bátc59X cổ đã đượcBhpb định hìnhRlCo vững chắc.

Trần NghiênjvMD tiếp tục đặt bút viết phần Thừa đề:EJoO

"Cái học quý hồ tư dã, bấtBm4N nhiên, ninh năng miễn phu võng chi thất tai? TíchJ5uQ thánh nhân ngôn thử chi ý vị..." (BởiNBc6 việc học quý ở chỗ suy ngẫm, bằng không, sao tránh khỏi cái vạ mờ mịt u mê? Xưa kia bậc thánh nhân nói lời này ý là...).pCjy

PhầnjYEI tiếp theo, chỉ cần lậpSdoR luận chặt chẽ, tự6JN3 chứngQFQo minh lý lẽL5UB của mình là bài văn sẽ hoànXSk7 chỉnh.

Việc ngày ngày không ngừngR1xy vung bút luyện tập giúp tốc độ viết văn của TrầniMrm Nghiên7uTq nhanh đến kinhds7N ngạc, cậu gần nhưkL3g mộtWkdV hơi viếtEdNw xong trọn vẹnbKCd cảxg7z bài văn thứkyB3 nhất.

Viết xong, cậu nhẹ nhàngkpD4 thổi cho ráo mực rồi đặt sang một bên,bV66 bắt đầuHzYF xem xétIxRE đềvAep thiJ9Tp thứ hai.hbD5

Đề thi thứ hai trích từ sách 《Xuân Thu》: "Tề sư phạt ngã"iNmY (Quânq2nX Tề đánh20BI nước ta).

QuânPj0d Tề đánh ai?

《Xuân Thu》 là bộOS3u sửOIXk doh4q1 nước Lỗ biên soạn,SE2T đứng từcdro góc nhìn của nước LỗqKkY để ghi chép sự kiệnMzil lịch sử, nên5Hjl mới xưngv2M5 là "Ngã" (ta).l9d9

Vì sao lại đempj9w quân đánh? Nước Lỗ đãqAqf ứng phóQTaA ra sao? Câu chuyện đó mang lại lời cảnhb5om tỉnh sâu sắc nào cho hậu thế?

Trần Nghiên bóc tách đềWzmz bàiHqUG thành từng câu hỏi nhỏ, sau đó tổngFsdF hợp, xâu chuỗi các luận điểm lạij4rM với nhau, khungVkVq sườn củajlwb bàioOHy văn lập tức hiện rõ mồn mộtCj8a trong đầu.

Sau khi đã phác thảo xong bài văn trong bụng,21g5 cậu liền nhấc bút viết một mạch lên giấy.

Kỳ Huyện thí thí sinh đông đúc,QvR0 bài thi gửibzcb lênnOHX nhiều vô kể, quan Huyện tôn tuyệt đối khôngpvXW có đủ thời gian để đọcAG2F hết8eaL toànpkyG bộ. Bởi vậy Huyện thí chú trọng nhất là9TFw bàigRlu văn Tứ Thư ở đợt thiQ0aU đầu tiên.gEvW

Hầu hết các sĩ4z4N tử đều sẽ dồn toàngQlB bộ tâm lực vào đề thi Tứ Thư đầu tiên để mài giũacfRf từng câu từng chữ, còn bàieb3c thi Ngũ KinhzY4K thứ hai chỉqmjH cần câu cú trôi chảy,0xpD gom đủ số chữk0ur theo quyptyW định là được, đằng4cwR nào quanVz2b Huyện tôn cũng chẳng thèm ngó ngàng tới.

Thế nhưngfJNX TrầnMRtB Nghiên tuyệt đối không cho phép bản thân lười biếng,0HLq cẩu thảTfld ở điểm này.

Huyện thí dẫug8dw không coi trọng đềEilR Ngũ Kinh, nhưng còn các kỳCDAg Phủ thí, Viện thí, hay thậm chí làk62I Hương thí phía sau thì sao?SUZl Triều đình cũng cótUow thể ngó lơ được hayr1Mx sao?

Một khi đã hạ bút viết, cậu nhất định phải dốc toànjaMd tâmyzyG toàn lực.

Viết xongkIj6 bài thứ hai, cậu cảm thấyOtcX có chút mệt mỏi rã rời. Nhìn lạicTf7 canh giờ, lúc này đãmAeJ gần tớiExDS giờ Ngọ, trong trườngG1AV thi đã cóqhFf lác đác vàinp9W thí sinh lôi đồ ăn manghWqe theoeBlr ra gặm.

TrầnfClz Nghiên liếc nhìn chiếc bánh nướng bọc trong8PKk giỏqHJ1 thi,PxU4 tay vừa định thò ra lấy, nhưng mùiLFCK hôi thối nồngX5OQ nặc quanh41bF quẩnLk57 nơi chópnGmm mũi lập tức làm cậu mất sạch3NMc cảm giác thèm ăn, đành rụt tay trở3Be3 lại.IsTX

Vừa rồi mải mê tập trungAA81 viết văn nên7JDI không để ý, giờaWob đây vừa383E thả lỏng tinh thần, mùi hôivyjo thốiFb98 xộc tới khiếnu9HE cậu buồn nôn muốn mửa hết toàn bộ đồ ăn sángzeAH ra ngoài.

Trần Nghiên hết thấy đói bụng, tinh thầnJeiU lại tỉnh táoAEOo hẳn lên. Cậu lập tứck5Fe cầm bài văn thứ nhấtkIKi lên rà soát lại cẩn thận, cân nhắc thêm bớt từngMlYY từ ngữ chonm4Q thật đắtTxyX giá.IDDf

Chỉnh sửal0hH xong xuôi, cậukXv1 lại đọc thầm lạiZOv9 hai lượt,qT1l sau khi xác nhận khôngALKn còn bất kỳ sai sótoJvu nào mới cẩn thận nắn nót chép lại vàohM7K tờ giấy thi chính thứczWiP (trình văn chỉ).

Làm xonga8iA bài thơ thí thiếp, cậu mới quay sang sửa chữa bài vănOn7e Ngũ Kinh thứ hai.z2Yf Sau khi chépXnD2 bài0eGI Ngũ Kinh vào giấy thitAH9 xong xuôi, cậu mới quay lại xem xét bàiQd7X thơYy6m thí thiếp.QdvD

Trần58zt Nghiên trong lòng khá chê baiWJvC bài thơ thí thiếpLW0y của mình, ngặt nỗi đây đã là trình độ đỉnh cao nhấtSY3q củahnVq cậu ởdVOh thờiBmFo điểmwO0g hiện tạiu4iN rồi, đành phải chấp nhận.Jj9r

Cái gọi làcRMI thước có chỗ ngắn tấc có chỗ dài,d8CG cậu phảinQDh học cách chấp nhậnrG5J sở đoảnblWK của bản thân.

Tự an ủi mình một hồi, nhìn lạiwt3Q bài thơeDiB thí thiếp vừa làm, cậuWKJ0 lại thấy dường như cũng không đến nỗi nào, liền hứng khởi nắn nót chépbWyL nốt vàoQZ6a quyển99r5 thi.

Ngước nhìn sắc trời, lúc này mớizFZX vừap5UZ qua giờ Ngọ một chút.

Dưới cái nắngBPjj ban trưa gay gắt, mùi hôi từ hố xí bên cạnhnr55 càng bốcySZH lên nồng nặc8fL6 khủng khiếp.k59w Trần Nghiên không thể nào chịu đựng thêmd6hu được nữa,HKPo liền dứt khoát4Rv7 đứng dậy cầm quyểnWBuC thi bướcGIUt lênFQJN nộp bài.

Vị quan3Nse phụ trách thu quyển thi là một vị1Yue học quan của huyện học. NhìnhE2y thấyNNVR Trần Nghiên bước lên nộpdiZJ bài, ông theo bản năng liếc nhìn chiếc đồng hồ nước (lậu khắc),8F9w phát hiện lúcb0RR này mới chỉ vừa chớmBZCk sang giờeLej Mùi.n9hO

Các kỳ Huyện58AY thí hàng năm, những thí sinh muốn nộp bàidhfs sớmNDgi để lấy may khôngjhT5 phải là hiếm, nhưng nộp bài sớm đến mức kỷ lục như thế này thì quả thực là lần đầu tiên ông7icq mới thấy.

Vị học quan trong lòng dâng lên mối nghi hoặc, liếc mắt kiểmTutp tran5jI họ tên, quê quán trên quyển thi, thấy không có vấn9An9 đề7kja gì liền bảo nhaacGs dịchfS4i dẫn Trần Nghiên ra khu vực cổng Long Môn đứng chờ.

Theo quy định của trường thi, phải gom đủYOye mười thí sinh nộp bài thì mới được mở cửa Long Môn cho ra3JHF ngoài một lần. Trần Nghiên0kgU chỉ đành đứng phơii2Jx mình dưới trời nắng chang chang, thầm mongfwsc sao cóOqJd ngườienEa nộp bài thật nhanh.

Bụng cậufwXk bắtYv6r đầuRMCj cất tiếng réobJeX "ùng ục" biểu tình. Ánh mắt Trần Nghiên dừng lại ở chiếc bánh nướngtbbX thơm phức trongkOJ1 giỏ thi.

Chiếc bánh này làUwu8 do Liễu thị đích thân rán hôm qua. SợjgMQ con trai bị đói, bà đãwzeS dùng bột mìBzG5 trắng thượng hảo hạng, lại cho7bpU rấtW279 nhiều dầu rán vàngwWoY ươm hai mặt.

Thếbx2e nhưngAF02 cứMidp mỗi lần nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lại như ngửi thấy từng đợt mùi hôi thối nồng nặc ban nãy, thà chịuExLO đói chứ nhất quyết không chịu3Bdv nuốt chiếc bánh này vào bụng.

Đứng chờ ròng rã suốt nửa canh giờ trôi qua, Trần Nghiên3NQ8 đói đến mức haiIRpm mắt hoa lên,FsML đomwPsN đóm bay đầy trời. Đang lúc cậu suy tính xemMEz6 có nên vứt bỏLTYv hết thể diện của kẻ sĩ để ngồiMOni bệt4rLP xuống đấtqjOZ nghỉ chân hay không, thì cuối cùng phía sau cũng có người bướcPahc tới.