Nàng Bennet Và Thế Giới Mới › Chương 85
Chương 85: Kết thúc đăng tải
Chương 85· 1.759 từMiễn phí
Chương 85: Kết thúc đăng tải
Thư độc giả bay về tòa soạn như những bông tuyết. Có người trong thư thỉnh giáo thao tác cụ thể về phòng ngừa rủi ro chứng khoán, có người muốn xác nhận xem các trường hợp trang viên trong phụ san có dựa trên số liệu thực tế hay không, lại có một vị sĩ quan giải ngũ tự xưng "đã thua lỗ không ít tiền trên thị trường chứng khoán" viết: "Nếu hai năm trước đọc được chuyên mục phòng ngừa rủi ro chứng khoán do tiểu thư viết, bây giờ tôi đã không phải bán đi tổ nghiệp để thuê nhà dưỡng già rồi."
Charley Dickens trong thư gửi cho Edith đã viết với niềm hân hoan cực kỳ kiềm chế: "Chuyên mục phụ san của tiểu thư đã trở thành một trong những mảng được hoan nghênh nhất của quý tạp chí. Tôi buộc phải thừa nhận, đây là lần đầu tiên kể từ khi «Tuần báo Quanh Năm» sáng lập có độc giả viết thư hỏi 'có thể đăng thêm vài bài kinh tế hay không'."
Edith cũng không ngờ nội dung phụ san của mình lại đón đúng tâm lý khát khao kiếm tiền của quần chúng sau đại khủng hoảng năm ngoái — nhưng nghĩ lại cũng rất bình thường, nhiều trường phái kinh tế học cốt lõi chính ra đời trong giai đoạn kinh tế sụp đổ, khủng hoảng và suy thoái, nhằm giải thích những cuộc khủng hoảng mà hệ thống cũ không thể giải quyết được.
«Một Thám Tử» tổng cộng đăng tải bốn kỳ, đến kỳ cuối cùng của tháng Chín, «Tuần báo Quanh Năm» đã đăng tải bài đánh giá dài.
...
Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã theo dõi đến kỳ đăng tải cuối cùng của «Một Thám Tử».
Nếu như «Kẻ Không Nên Trở Về» thể hiện sức kiểm soát phi thường của 'Hai thế kỷ sau' trên cấu trúc tự sự, thì «Một Thám Tử» lại tiến thêm một bước — tác phẩm đem sức kiểm soát ấy ứng dụng vào việc khám phá một lĩnh vực mà tiểu thuyết đương đại gần như chưa từng chạm tới: sự tự dối mình của con người.
Mở đầu câu chuyện giản dị đến mức gần như lạnh khốc.
Một người đàn ông tỉnh dậy trong căn phòng ngủ xa lạ, không biết tên mình là gì, không biết mình đang ở đâu, trên chiếc tủ đầu giường đặt một cuốn nhật ký.
Trong nhật ký ghi lại tiến độ điều tra một vụ án mạng.
Anh ta bắt đầu theo các mối manh trong nhật ký để truy tìm thủ phạm, nhưng mọi mối manh đều chỉ về chính bản thân anh ta.
Bất kỳ độc giả nào quen thuộc với tiểu thuyết trinh thám đương đại đều có thể lập tức nhận ra tác phẩm này đã phá vỡ các quy phạm sẵn có đến mức độ nào.
Những câu chuyện thám tử mà chúng ta đã quen thuộc — cho dù là «Viên Ngọc Mặt Trăng» của ông Wilkie Collins, hay những câu chuyện thám án phố phường đăng tải trên các ấn phẩm rẻ tiền — đều có một giả định chung: Thám tử là người ngoài cuộc, thủ phạm là một kẻ khác, sau khi sự thật phơi bày thì trật tự được khôi phục.
Thám tử đại diện cho lý trí và chính nghĩa, thủ phạm đại diện cho hỗn loạn và tội ác, ranh giới giữa hai bên rộng mở và rõ ràng như dòng sông Thames.
Thế nhưng 'Hai thế kỷ sau' đã xóa sạch ranh giới ấy.
Nàng để thám tử và thủ phạm dùng chung một thân phận, để cuộc truy vết trở thành sự tự truy vết, để người đại ngôn của chính nghĩa đồng thời là kẻ thực thi tội ác.
Đây đã không còn là một cuốn tiểu thuyết trinh thám theo ý nghĩa truyền thống.
Đây là một công trình nghiên cứu tâm lý học về việc sự tự dối mình của con người diễn ra như thế nào, và dưới những điều kiện nào thì nó sẽ sụp đổ.
Một số nhà phê bình bảo thủ nói thiên tiểu thuyết này "bệnh tật", "vặn vẹo đạo đức", "có hại cho tâm trí lành mạnh".
Lý do của họ là: Tiểu thuyết nên hướng độc giả đến điều thiện, còn câu chuyện thám tử biến thành tội phạm đã làm mờ ranh giới thiện ác, khiến độc giả phát sinh những hoang mang đạo đức không cần thiết.
Loại phê bình này dựa trên một tiền đề: Độc giả là những kẻ yếu đuối, không thể gánh chịu những vấn đề đạo đức phức tạp, phải được bảo vệ trong một thế giới đơn giản và rõ ràng bằng những lời nói dối thiện ý.
'Hai thế kỷ sau' hiển nhiên không nghĩ như vậy.
Nàng rõ ràng tin rằng độc giả có năng lực tự mình suy nghĩ.
Nàng trao cho họ một câu đố, mà đáp án của câu đố ấy không nằm trong nhật ký của thám tử, không nằm trong bùn đất tại hiện trường án mạng, mà nằm trong chính trái tim của mỗi người.
Điều thực sự khiến người ta bất an chính là câu hỏi mà tiểu thuyết đặt ra — Liệu chúng ta có từng ngó lơ những mối manh bày ra trước mắt, chỉ vì chúng ta không thể chấp nhận sự thật mà chúng chỉ đến?
Một thương nhân thể diện làm giả sổ sách, rồi tự nói với mình "đó chỉ là xoay xở tạm thời".
Một nhà thiện nguyện mặc nhiên cho phép trẻ em trong xưởng của mình làm việc mười hai tiếng mỗi ngày, rồi tự nói với mình "cha mẹ chúng cũng từng trải qua như thế".
Họ đều là những người thành thật, được kính trọng, trong một số việc còn chính trực hơn đa số mọi người.
Họ chỉ là nhắm mắt làm ngơ trước một việc, bởi việc đó quá lớn, lớn đến mức không thể nhìn thấy; hoặc quá nhỏ, nhỏ đến mức không đáng nhắc tới.
Xã hội chúng ta tin sùng sự lý trí kiềm chế, sự tự tỉnh đạo đức, mọi người mặc định con người có thể làm chủ hành vi và ký ức của bản thân.
Giáo lý nhấn mạnh: Con người sở hữu ý chí tự do, lựa chọn thiện ác rõ ràng, con người phải đối diện với tội lỗi của bản thân, sám hối chuộc tội.
Thế nhưng câu chuyện lại đặt ra khảo vấn cốt lõi: Con người có thể bóp méo ký ức của chính mình, tự dối mình để làm ác.
Có lẽ điều này sẽ khiến vô số độc giả phát sinh sự sợ hãi mang tính nhập thể — đại chúng bắt đầu thảo luận: Liệu chúng ta có hạ ý thức né tránh những sai lầm do chính mình gây ra hay không?
Ví như không ít người thuộc tầng lớp thượng lưu đang giấu giếm những giao dịch mờ ám, những bê bối hôn nhân, những tội lỗi lạnh nhạt, có lẽ rất dễ nảy sinh sự đồng cảm với "sự lãng quên có lựa chọn" trong sách.
Đó mới chính là sức mạnh thực sự của cuốn tiểu thuyết này.
Nó không phải khiến bạn sợ hãi một thủ phạm hư cấu, mà là khiến bạn bắt đầu soi rọi chính bản thân mình.
Đằng sau độ sâu ấy là một thái độ sáng tác hoàn toàn khác biệt với truyền thống.
Những nhà tiểu thuyết mà chúng ta đã quen — cho dù là những người quan tâm nhất đến vấn đề xã hội — thông thường cũng chỉ dừng lại ở việc miêu tả thế giới bên ngoài.
Họ viết về cảnh thảm thương của khu ổ chuột, về những tệ đoan của chế độ nhà xưởng, về sự bất công của các điều khoản pháp luật.
Nhưng 'Hai thế kỷ sau' khai quật vào bên trong.
Nàng viết về những gì xảy ra sau khi tôn nghiêm của một người bị nghiền nát, viết về một nhân vật chính bị xã hội sỉ nhục, bị kinh tế đè bẹp, bị cuộc sống mài mòn mọi tôn nghiêm rồi vô tình giết người đã làm cách nào trong ký ức của chính mình tái thiết nên một thân phận có thể tiếp tục sống tiếp.
Sự khai quật vào thế giới nội tâm này là điều hiếm thấy trong tiểu thuyết Anh Quốc.
Nó khiến tôi nhớ đến những thử nghiệm của một số tác gia Pháp, cũng nhớ đến những thảo luận hóc húa về ý thức và bản ngã trong triết học Đức.
Sự xuất hiện của thiên tiểu thuyết này còn mang một ý nghĩa không thể ngó lơ.
Năm nay là năm đầu tiên Đại học London mở rộng học vị cho nữ giới.
Khi 'Hai thế kỷ sau' viết thiên tiểu thuyết này, chính là khoảnh khắc lịch sử khi phụ nữ bắt đầu bước chân vào các học phủ tối cao.
Và đề tài nàng lựa chọn — những vụ án mạng máu me, sự sụp đổ tinh thần, những góc u tối nhất của nhân tính — lại chính là những lĩnh vực mà quan niệm truyền thống cho rằng phụ nữ "không nên đụng tới".
Từ lâu nay, việc viết lách của phụ nữ được cho là chỉ thích hợp quẩn quanh nơi phòng khách và khu vườn, viết những câu chuyện nhẹ nhàng về tình yêu và gia đình, dùng lời lẽ nhã nhặn để chứng minh mình được giáo dục tốt, đồng thời cẩn trọng không vượt ranh giới.
Thiên tiểu thuyết này nếu xuất phát từ tay một nam tác gia, các nhà phê bình sẽ nói nó "táo bạo", "có độ sâu", "kế thừa truyền thống của ai đó".
Thế nhưng nàng lại là nữ giới, cùng một nhà phê bình ấy sẽ im lặng hồi lâu, rồi nói nó "khiến người ta bất an".
Nhưng văn học hay vốn dĩ nên khiến người ta bất an.
Những cuốn tiểu thuyết khiến độc giả xem xong trang cuối cùng có thể thản nhiên đi ngủ sẽ không tồn tại trong ký ức của bất kỳ ai quá một tuần.
«Một Thám Tử» sẽ khiến bạn mất ngủ.
Đó chính là giá trị của nó.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.