Chương 37

Cái gọi là Xí hào, chính làLek1 lều thi nằmSBqY sát ngay cạnh hố xí của trường thi, là vị trí tồi tệ vàCuxk xúi1Qo3 quẩy bậc8JjQ nhất trong toàn bộ trường thi.

CácHvtG sĩ tử đi thipfOw sợ nhất là bốc phải Xí hào. Phàm là258j những ai ngồi phải vịTGAf tríQ0Ry này, mười người thì có tới tám chín người thi trượt.

Thử nghĩ mà xem, khi ngồiiOj6 vắt óc làm bài thi mà xung quanh từng đợt mùi hôi thối nồng nặc xộcZmMv vàoZlh9 mũi, làm sao còn tâm trí đâu mà suyZLJ9 nghĩ chữ nghĩa, không bị hun cho ngất xỉu tại chỗ đã là may mắn lắm rồi.

Bốc phải Xí hào,nox5 hoặc là do số đen tậnHDIM mạng, hoặc là có kẻRxnq cố tình giở trò hãm hại sauJiC3 lưng.AbP5

Giờ thi đã cậnCKoV kề,yti4 Trần Nghiên không có thời gian để suy nghĩ vẩn vơ. Cậu liềnfFAC lấyyzSX tay áo bịt mũicXt5 miệng,u9Dn dùng khăn lauPkva sạch sẽ chiếc bànSidy ghế gỗ đã cũ kỹ, rồi lấySqIY chặn giấy đè ngay ngắn quyển thiYhzg lên mặt bàn.

Cậu21Em vốn địnhYcd5 nhắmpENM mắt nhập địnhHU8v đểkNxV đánh lừaqT8R khứuJ2xj giác, coimz1R nhưq7Ls không ngửi thấy0mDQ mùi xú21jg uếazuT xungOcSv quanh, ngặt nỗi tâm tính tu luyện chưaMmLK đạt đến cảnh giới tối thượng, cănG1yR bản không thể làm ngơ trước ngoại cảnh bên ngoài.

Trần Nghiên dứt khoátobGJ lấy miếng vải bọc bánh nướngMvZ9 ra bịt chặtXSHt lấy mũiGiL2 và miệng,hCar như vậy mớiX1uS cảm thấyguAP dễ thở hơn đôi chút.F1dF

Xem ra chỉVBP8 còn cách đánhgHlC nhanh thắng nhanh, làm xong sớm để rời khỏi cáiltW4 chỗopuY quỷ quáiYyKZ này!

Kỳ Huyện thí tổngxRZA cộng thi năm đợt, mỗi ngày this3eB một đợt, sáng sớm tinh mơ bắt đầu làm bài, hoàng hôn buông xuống làGDMy thuHOeB bài, lấy quyBdxE chuẩn không thắp nến ban đêmwt1P làm8GTS chuẩn.

Khi20Z1 trời vừafF6l sángQYzx rõ, tiếng khánh mây vang lên giòn giã6ZrZ báoJzIr hiệu toànIHZB trường thi giữ trậtZh93 tự nghiêmGdYC trang, đợt thi đầu tiên của kỳ Huyện thí chính thứcnUuf bắt đầu.

NhaM670 dịch giơ caoI9kz bảng đề thiJAx4 đi diễuuc7B hành qua từng dãy lều thi.

Khi điIWaG ngangLfSu qua lềuqL9i thilLzh của Trần Nghiên, lông mày tên nha dịch9xgV nhíu chặt8rEN lại, suýtBSMR nữa đưa tay lêngGWe bịt mũi.oclw Nhận raFN4y hành động thất thố, gãJD3Z liền nín thở thậtP6Zz sâu, chỉ4IZ1 đưa ánh mắtsX1K đầy vẻ thương hại nhìn Trần Nghiên một cái.BGDs

ĐợizgR4 khi Trần Nghiên chép xong đềVCa9 bài vào giấy44vc nháp, tênKwFz nha dịch gần như co giò tháo chạy thục4CmS mạngreYF khỏi khu vực đó.

Trần Nghiên đổ nước sạch vào nghiên mực, cầm thỏi mực chậm rãi mài mực, ánh mắt lại chăm chú nhìn vào dòng đề bàik0c8 vừa chépYvcN lại trên giấy.

"Học nhi bất tư tắc võng."htTh

Câu này trích từ thiêne48R 《Vi Chính》qISC trong sách 《Luận Ngữ》.gwfy Việc trực tiếp lấy mộtU49T câu ngắn trong Tứ Thư raGjkT làm đề bài được gọi là "Tiểu đề", có thể coi là dạng đề tương đối đơn giản, dễgyhJ nắm bắt.BxnE

Sau baoIRSt nhiêuhNy5 năm khoa cử phát triển, dạngxB2L đề tiểu đề đơnowGV giản này phần lớn chỉ còn xuất hiện ở kỳ thi cấpvWrp Huyện thí mà thôi.

Rất nhanh sau đó, nha dịch lại giơ bảng đề thi thứ hai đi ngangoUdQ qua.

ĐềkPS1 thi thứ hai0LPu chính là đềSoeb Ngũ Kinh.DVgw

Triều Đại Lương giữ nguyênBM0H quy chế của tiền triều, giới sĩ tửBNoQ đều chọn một bộ kinh sở trường trong Ngũ Kinh để chuyên tâm nghiên cứu sâu, bốn bộ kinhJJBw còn lạiB1oL chỉ cần đọcqYxq hiểu thấu đáo là được.

Khi đi thi khoa cử,fATU sĩkL7b tử sẽ căn cứcSNZ vào bản kinhduY3 của mìnhuQOq mà chọn đề thi tương ứng để làm95xk bài.YPpZ

Đề76Av thiFWzG thứ ba làCjOs một bài thơ "Thí thiếp" theo thể ngũ ngôn bát vận.

Thi khoa cử không thi làm thơ tự do,1zjS nhưng bắt buộcpbtR phải thi làm thơm9GT thí thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu của thơ thí thiếp7boX khônghUhQ quá khắt khe, chỉ cần gieo đúng vần, câu đối8dxY ngẫu chuẩnfswY chỉnh, tuânQcHp thủ nghiêm ngặtkvcx luậtaLT3 bằng trắc, câuKr7K từ có chút vănNfqr tháiHNVc và ý cảnhYqme nhất định là đạtf1AX yêuigNg cầu.

Những quyrB08 tắc9OO9 niêm luật nàytiNi đối với Trần Nghiên mà nói chẳng khác nào từngx8NR côngXhsN thức toán học mẫu mực, so với việc làm thơ tùy hứngz4i7 bay bổng không mụcqHho đích thì dễ dàng hơn gấp bội lần.

Dương phu8P1T tử chỉ cần dành một tháng trước Tết đểTFW1 đặc huấn làm65Oq thơ thí thiếp cho Trần Nghiên, cậujoZd đã có thể viết rakgeI những bài thơ đúng quy chuẩn, ra dáng ra hình.

Sau khi chép xong cả ba đềlTnN thi vào giấy nháp, khắp trường thi ngoại trừ tiếng bước chân của nhaeSWZ dịch tuần tra ra thì không còn một tiếngnzhw động nào khác.

Bên lều thi cáchzXB1 váchThnT đã truyền đến tiếngzqaW sột soạt của tay áoRIIp cọ xát vào trang giấy, rõ ràngFvSw là thí sinh9lHD bênQ32z cạnh đã nóng lòng đặt bút làm bài.

Trần NghiênBp2k không vội vãeBfM hạ9E6M bút, màN9Nr chămKydn chú nhìn đề bài để suy ngẫm mạch văn.

"Học nhi bất tư tắczXkf võng" có nghĩaxG5x là nếu chỉ biết vùi đầu họcKtAD vẹt mà khôngX6Tn chịu suy ngẫm, ắt sẽ rơiyXKw vào cảnh u mê,uc1Y mùgRzV mịt.

ĐưaEeIf câu này ra làm đề thi Huyện thí, chứng tỏ vị quan Huyện tôn đại nhân này đang muốn gửi gắm tâm ý khuyến học, chấn hưng việc họcaTeH hành trong1By6 huyện.

Khoa cử cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để triều đình đánhoGul giáNsiS thành tích chính trị của quan lạiLKY9 địacTlo phương. Trước đó huyện Bình Hưng vừafMZg xảy ra "vụ án gian lậns5Ks thi cử", vị Triyngq huyện tiền nhiệm bị bắt tống giam, kỳNkoG thi khoaSjWB cử nơi8qBm đây chắcZ6zo chắn đang bị vô số con mắtOjeg ở cấp trênuuLT dòm ngó. Nếu vịj0zP quan kế nhiệm có thể làm thay đổi hoàn toànPhrM phong khí thi cửf9w3 của1qpw huyện nhà, bồi dưỡng được nhiều sĩ tử đỗ đạtFmfR công danh, bảnVSI2 đánh giá thành tích cuốiVWNu năm ắt sẽ đạt loại ưu tuyệt đối,heVY tiềnGjzT đồ chốn quan trường từ đó sẽ rộng mở thênh thang.

XemOOlM ra vịw0VL Huyện tôn đại nhân đương nhiệmYjso này làcPuc một người có chí tiếnzDfx thủ rất lớn.

Trần NghiênVQru suy ngẫm chốcpR8f lát, trong đầu đãpESZ định hình xong kết luận.

Đã là Huyện tôn muốn khuyến học, vậy thìDaYu cậu sẽ tập trung luận bàn thật sâu vềlnWJ việc5Qkk đọc sách, nâng01mM tầm quanNDIE trọng của việc học82jV kếtLgjB hợp với tư duy lên tầm cao mới, cao mãi không ngừng!

Trần Nghiên nhấchqcV bút lông, viết lên giấy nháp câu PhápY0a đềZyuf mở màn:

"DuylO0P học nhi bất cầu chư tâm,FmcN tắc hôn nhiClWe vô đắc vu kỷ." (Chỉ họcw5qQ mà chẳng suy xét nơi tâm, ắt mờ mịtiK9c màglI7 không thu hoạch đượcekgE gì cho bản thân).

Sau khi phá đề xong, cái hồn và tông giọngQLLZ chủ đạoZm9v củaxQDk cả bài văn bát cổ đã được định hìnhAu8E vững3w3h chắc.

Trần NghiênJexk tiếp tục đặt bút viết phần Thừa đề:juql

"Cái họcjyG5 quý hồ tư dã,N7rY bất nhiên,EhkG ninheSWn năng miễn phu võngzkqn chi thất tai? TíchiuDg thánh nhân ngôn6tKd thửuPst chi ý vị..." (BởiJ0YD việc học quýrexI ở chỗ5Y1a suy ngẫm, bằng không,wzTf sao tránh khỏi cái vạgHvt mờ mịt ukAFo mê? Xưa4W4F kia bậc2Zg6 thánh nhânUR2e nóidXwX lời nàyYLPw ý là...).Ij7g

Phần tiếpwSjD theo,P6Et chỉYQ1K cần lập luận chặt chẽ,Jl0D tựu3QO chứng minh2teH lý lẽ củaP0f5 mình là bài văn sẽ hoàn chỉnh.

ViệcOOS8 ngày ngày không ngừng vung bút luyện5LLG tập giúp tốc độ viết vănAGWF của Trần NghiênVZRi nhanh đến kinh ngạc, cậu gần như một hơi viết xong trọn vẹn cảoyQZ bài văn thứ nhất.

Viết xong, cậu nhẹrJrt nhàng thổiTVAA cho5zKj ráo mực rồi đặt sang mộtGPkJ bên, bắt đầu xem xét đề thiJcya thứ hai.

Đề thi thứ hai trích từ sách 《Xuân Thu》:jeZa "TềnXml sư phạt ngã" (Quân Tềd6Ps đánh nước ta).7CSp

Quân Tề1mf3 đánh ai?

《Xuân Thu》 làhS5y bộ sử do nướccR8x Lỗ biên soạn,Nnsb đứng từ góc nhìn của nước Lỗ để ghiMl3P chép sự kiện lịch sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).

Vì sao lại đem quân đánh? NướcnSJy Lỗ đã ứng phó ra0mHh sao? Câu chuyện đóCt97 mang lạimKWD lờikaXz cảnhOZt5 tỉnhKW7G sâu sắc nào cho hậu thế?vn3M

Trần Nghiên bóc tách đề bài thành từng41hl câu hỏixPJL nhỏ,7d35 sau đó tổng hợp,vm2h xâu chuỗitayY các luận điểmBKDo lại với nhau, khungIe9y sườn của bài vănrOPZ lập tức hiện rõ mồn một trong đầu.OfQn

Sau khi đã phác thảojbf5 xong bài văn trong bụng, cậu liền nhấc bút viết mộtz6pS mạchEsv0 lênafgA giấy.a8Jk

Kỳ Huyện thí thí sinh đôngE7k3 đúc, bài thi gửi lên nhiều vô kể, quanrRVV Huyện tôn tuyệt đối không có đủ thời gian4RAz để đọc hết toàn bộ. BởiM9ve vậyimLv Huyện thí chú trọng nhất là bài vănT2L8 Tứ Thư ở đợt thi2CYo đầu tiên.

Hầu hết các sĩ tử đều sẽvF37 dồnsysb toàn bộ tâm lực vào đề thi Tứ Thư đầu tiên để mài giũa từng câu từng chữ,ZuEq còn bài thi Ngũ70HU Kinh thứ hai chỉ cần câu5RMe cú45pI trôi chảy, gom đủ số chữgzYN theo quy địnhKtrb là được, đằng nàodb7i quanKUqP Huyện tôn cũng chẳng thèm ngó ngàng tới.

Thế nhưngTBiw Trần Nghiên tuyệt1Was đốiyNZz không cho phép bản thân lười biếng, cẩu thả ở điểm này.

Huyện thí dẫuupr2 không coitMJp trọng đềXzbF Ngũ Kinh, nhưng còn các kỳ Phủ thí, Viện thí,Inut hay thậmDQsh chí là Hương thí phía sau65jE thì sao? Triều đình cũng có thểRVXR ngó lơ được hayYdaq sao?

Một3e3j khi đã hạ bútokB6 viết, cậu6ONn nhất định phải dốc toàn tâmqZLn toàn lực.KXJ3

Viết xong bài thứ hai, cậuQCbc cảm thấy cóDwga chút mệtXik5 mỏi rã rời. Nhìn lại canhgTvQ giờ, lúc này đã gần tới giờ Ngọ, trong trường7ky4 thi đã có lác đác vài thí sinh lôiLvYC đồW9d9 ănvcs8 mang theo ra gặm.

Trầnbqar Nghiên liếc nhìn chiếczktC bánh nướngB1hZ bọc trong giỏdp9y thi, tay vừa định thò ra lấy, nhưng mùi hôi thối nồng nặc quanhuI8w quẩn nơi chóp mũi lập tức làm cậu mất sạch cảmXmEY giác thèm ăn, đành rụt tay trở lại.CqSg

Vừa rồi mải mêwXdL tập trung viếtys7i văn nênAWvn không để ý,J3rr giờLPuq đây vừa thả lỏng tinh thần, mùi hôi thối xộc tới khiến cậu buồn nôn muốn mửa hết toàn bộ đồ ăn sáng30Dw ra ngoài.

TrầnyMkr Nghiên hết thấy đói bụng, tinh thầngorC lại tỉnhPpUg táo hẳn lên.DgER Cậu lập tức cầm bàipM5B văn thứ nhấtpUcf lên rà0lhk soát lạigxdu cẩn thận, cân nhắc thêm bớt từng từ ngữrazW cho thật đắt giá.

Chỉnh sửa xong xuôi, cậu lại đọciviV thầm lại haiLVeZ lượt, sau khi xác nhận khôngwSWt còn bất kỳ saiGnqy sót nào mới17l9 cẩn thận nắn nót chép lại vào tờEbIW giấy thi chính thứcwXFB (trình văn chỉ).

Làm xong bàiqbzO thơ thí thiếp, cậu mới quay sangZkPi sửa chữa bài văn Ngũ Kinh thứ hai.Lt1H SauWla5 khi chép bài Ngũ Kinh vào giấy thiZ4c7 xongjXAI xuôi, cậuX7PT mới quay lại xem xét bài thơ thí thiếp.

Trần Nghiên tronglWdP lòng khá chê bai bài thơ thí thiếp của mình, ngặt nỗizDaN đây đã là trình độ đỉnh cao nhất của cậu ở thời điểm hiện tại rồi, đành phải chấpUHuU nhận.H9e7

Cái gọi là thước có chỗ ngắn tấc có chỗAV6e dài, cậu phải học cách chấp nhận sở đoảnU3t0 củaq60C bản thân.

Tự an ủi mình một hồi, nhìn lạiHPFE bài thơ thí thiếp vừa làm, cậuC3iX lại thấy dường như cũng không đếnMgS3 nỗi1nEl nào, liền hứng khởi nắn nót chépb6LR nốt vào quyển thi.

Ngước nhìn sắc trời, lúc nàyiFeS mới vừa qua giờ Ngọ một chút.gbfg

Dưới cái nắng9tqn ban trưa gay gắt,xO6l mùi hôiJXnD từUQVW hố xí bên cạnh càng bốc lên7MqF nồng nặc khủng khiếp. Trần Nghiên không thể nào chịu đựng thêmTYtZ được nữa,hZij liền dứt khoát đứngAxF2 dậy cầm quyểnXUaT thi bước lên nộpiFUz bài.

Vị quan phụ trách thu quyển thi là mộtKnXY vị học quan của huyện học. Nhìn thấy Trần NghiênK8uK bướcWNsQ lên nộp bài,ecFP ông theo bảnKj4t nănghnvh liếc nhìn chiếc đồngeNjO hồ nước (lậu khắc), phát hiện lúceOiV này mới chỉ vừa chớm sang giờOMDN Mùi.

Các kỳf6og Huyện thí hàngVTd5 năm, những thí sinh muốn nộp bài sớmQJef để lấy may không phải là hiếm, nhưng nộp bài sớm đến mứcCYmY kỷ6khI lụcLsLL như thế này thì quả thựcOScn là lần đầu tiên ông mới thấy.

Vị học quanPxMt trong lòng dâng lên mối nghi hoặc, liếc mắtx7Xy kiểm2htp tra họ tên,G6xg quê quán trên quyển thi, thấy khôngeSbx có vấn đề gì liền bảoBvfs nha8o0c dịch dẫn Trần0MfV NghiênxPnS ra khu vực cổng Long MônBxxK đứng chờ.

Theo9osz quyz2wf định của88Vz trường thi,HQ3H phảiUrwO gom đủ mườiikEK thí sinh nộp bàiuNa8 thì mới được mở cửa Long Môn choiipC raLRpv ngoài một lần. Trần Nghiên chỉ đành đứng0jCF phơi7XOA mình dướiMT4l trời nắngq7qH chang chang, thầm mongDQef sao có người nộp bài thật nhanh.

Bụng cậu9pDT bắt đầu cất tiếng réo "ùngrzRa ục" biểu tình. Ánhrne5 mắt Trần Nghiên dừng lại ở chiếcrKA2 bánh nướng68wS thơm phức trong giỏ thi.

Chiếc bánhMYzQ nàyxYB2 làPaXS do Liễu thị đích thân rán hôm qua. Sợ con trai bị đói, bà đã dùng bột mì trắngsXZN thượngRUNV hảo hạng, lại cho rất nhiều dầu rán vàng ươm hai mặt.

Thế nhưng cứIr34 mỗi lần nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên9sBl lại như ngửi thấy từng đợt mùi hôiMf3k thối nồng nặc ban nãy, thà chịu đói chứ nhất quyết không chịuFvJs nuốt chiếc bánh này vào bụng.

Đứng chờ ròngPTlO rã suốt nửa canh giờ trôi qua, Trần Nghiên đói đến mức hai mắtgnjd hoa lên,U1Wa đom đóm bay đầy trời. Đang lúc cậu suy tính xem có9m6a nên vứt bỏgurk hết thể diện của kẻnp7D sĩ để ngồi bệt xuống đất nghỉ chân hayDzqy không,EqEt thì cuối6qG9 cùng phía sau9V4d cũng có ngườijpqY bước tới.