Chương 37

CáilvCf gọi là Xí hào, chính là lềuGCmm thi nằm5Ec3 sát ngay cạnh hố xíXmLV của trường thi, là vị trí tồi tệ và xúi quẩy bậc nhất trong toàn bộ trường thi.

Các sĩ tử đi thi sợ nhất là bốc phải XíwikZ hào. Phàm làXxto những ai ngồi5Qva phảild0s vị trí này, mườiOv4R người thì có tới tám6N2g chín ngườiZVec thifzRT trượt.

Thử nghĩ mà xem, khi ngồi vắt ócvc0u làm bài thi mà xung quanh từng đợt mùi hôi thốig9fc nồngdTss nặc xộc vào mũi, làmHiD1 sao2D4g còn tâm trí đâu mà suy nghĩ chữ nghĩa, không6iIu bị hun choW5Os ngấtG2Te xỉu tạirwpo chỗnjDh đã là mayukDz mắn lắm rồi.

Bốc4hrF phải Xí hào, hoặc là do số41OV đen tận mạng, hoặc là có kẻ cố tình giở tròoWq2 hãm hại sau lưng.

Giờ thi đã cận kề,iSvN Trần Nghiên không có thời gian để8K2f suy nghĩdzEB vẩnuo2K vơ. Cậu liền lấy tayHXAr áo bịt mũifOBf miệng,QQ3b dùngA0wa khăn lau sạch sẽ chiếc bàn ghế gỗ đã cũ kỹ, rồi lấy chặn giấy3yBj đè ngay ngắn quyển thi lên3MQR mặtpdj6 bàn.

Cậu vốn định nhắmr53x mắt nhập định để đánh lừa khứuXWV8 giác, coi như khôngO6nF ngửi thấy mùi xú uế xung quanh, ngặt nỗiZmBE tâm tính tu luyện chưaG9Ro đạt đến cảnh giớiL17a tối thượng, căn bản không thểTB3e làm ngơ trước ngoại cảnh bên84tE ngoài.

Trần Nghiên dứtvhTn khoát lấy miếng vải bọc bánh nướng ra bịt chặt lấy mũi và miệng, như vậy mới cảm thấy dễ thở hơn đôi chút.

Xem ra chỉ cònIAsz cách đánh nhanhCEKl thắng nhanh, làmOtGK xong sớm để rờiasjS khỏi cái chỗ quỷ quái này!

Kỳ Huyện thí tổng cộng thi năm đợt, mỗi ngàykPu0 thi một đợt, sáng sớm tinh mơF0X5 bắt đầu làm bài, hoàng hôn buông xuống là thuP8iS bài, lấy quy chuẩn không thắp nến ban đêmJLc0 làm chuẩn.znk0

Khi0jFv trời vừacJ7S sáng rõ, tiếngL3wt khánh mây vang3JNM lên giòn giã báo hiệu9Q2z toàn trường thi giữ trật5HT2 tự nghiêm trang, đợtxSET thi đầu tiênnPal của kỳ Huyện thí chính thức bắt đầu.

Nha dịchGihb giơ caoeuzc bảng đề thi đi diễu hành qua từngzl6f dãy lều thi.

Khiilbm đi ngang qua lều thi củaxkzG Trần Nghiên, lông màyd7H1 tên nha dịch nhíu chặt lại,P6Oh suýt nữa đưa tay lên bịt mũi. Nhận ra hànhK3CI động thất thố,HerY gã liền nínG0Ot thở thật5TI3 sâu, chỉLIho đưa ánh mắt đầy vẻ thươngH0At hại nhìn Trần Nghiên một cái.

Đợi khi TrầnoxkD NghiênozDA chép xong đềyrza bài1ApV vào giấy nháp,t15u tên nha dịch gần như co giò tháoBOpt chạy thục mạng khỏi khu vực đó.

Trần Nghiên đổ nước sạch vào nghiên7GmM mực, cầm thỏi mực chậmpxYC rãi mài mực, ánhAHHW mắt lại chăm chú nhìn vào dòng đề bài65gv vừa chép lại trênCrEA giấy.

"Học nhi bất tư tắc võng."

Câu này trích từ thiên 《Vi Chính》UNUC trong sách 《Luận Ngữ》. Việc trực tiếp lấy một câu ngắn trongUNBf TứJrh6 Thư ra làm đề bàiG6So được gọi là "Tiểu đề", có thểdWrx coitzqK là dạng đề tương đối đơn giản, dễ nắm bắt.

Sau bao nhiêu năm khoa cử phát triển,8eCs dạngQJsr đề tiểuxrsp đề đơn giảnS8oD này phầnvBEI lớn chỉ còn xuấtd6om hiệnF2XK ởR0t2 kỳ thi cấp Huyện thí mà thôi.Iyo8

Rất nhanhktb4 sau đó, nhaQIIq dịch lại giơ bảngBUb8 đề thi thứ hai điI8zz ngangeDp0 qua.

Đề thi thứ hai3plF chínhz42S là đề Ngũ Kinh.

Triều Đại Lương giữ nguyên quy chế của tiềnkHKw triều, giới sĩ tử đều chọn một bộkxns kinh sở trường trongWgB6 Ngũ Kinh để chuyên tâm nghiên cứu sâu, bốnifAr bộcRfd kinh còn lạiCzwS chỉcFn4 cần đọc hiểu thấuc0Yl đáo là được.

Khi đi thi khoa cử, sĩPXGu tử sẽ cănXBKF cứ vào bản kinh của mìnhcjAm mà chọn đềr15Q thi tương ứng đểWDUd làm bài.

Đề thi thứ ba58CJ làH6ko một bài thơYUf7 "Thí thiếp" theo thể ngũ ngôn bát vận.

Thi khoa cử không thiZqkM làm thơ tự do,bqYq nhưng bắtpNgd buộc phải thi làm thơ thí thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu của thơ thí thiếp không quáOzyA khắt khe, chỉ cần gieo đúng vần, câuoVpY đối ngẫu chuẩn chỉnh, tuân thủ nghiêm ngặt luậtwsKg bằng trắc, câu từ có chút văn thái vàOiVu ýI7zp cảnh nhất định làOg1J đạt yêu cầu.

Những quy tắc niêm luật1oUc này đối với TrầnLmZX Nghiên mà nói chẳngdTxO khác nào từng công thứcnQzr toán học mẫuNDhC mực, so3FHZ với việc làmxlSp thơ tùy hứng bay bổng khôngrbtR mục đích thì dễ dàng hơn gấp bội lần.

Dương phu tử chỉ cần dành mộtLbOG tháng trước Tết để đặc huấn làm thơ thí thiếp cho Trần Nghiên, cậuCWAR đã có thể viết ravKYV những bài thơ đúngABi0 quy chuẩn,aYwg ra dáng ra hình.

Sau khi chépHiQ3 xong cảGPK3 ba đề thi vào giấy nháp, khắp trường thi ngoại trừ tiếng bước chân của nha dịch tuần tra ra thìoBRx không còn một tiếng động nào khác.

Bên lều thioIx3 cách vách đã truyềnbD45 đến tiếng sộtLDWV soạt củaRX8z tay áo7dbL cọ xát vàoepBp trang giấy, rõ0bOl ràng là thí sinh bên15qo cạnh đã nóng lòng đặt bút làm bài.3Hw6

Trần Nghiên không vội vã hạ bút, mà chăm chú nhìn đềxKb4 bài để suy ngẫm mạch văn.

"Học nhi bất tư tắc võng" có nghĩa là nếuy0FD chỉ biết vùi đầu học vẹt mà không chịu suy ngẫm, ắt sẽ rơi vào cảnh u mê,oCe2 mù mịt.6JkJ

Đưa câu này rac9Yz làm đề thip10F Huyện thí,W91G chứng tỏ vị quan HuyệnYO84 tôn đạivKWZ nhân này đang muốn gửi gắmUjkY tâm ý khuyếnyFkG học, chấn hưng3z4L việc0Kxv học hành trongzX7o huyện.

KhoarTuW cử cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để triều93rO đình đánh giá thànhQooO tíchtaWx chính trị của quan lại địa phương. TrướcGaFx đó huyệnQGdK Bình Hưng vừa7V7Z xảy ra "vụ ánBVxb gian lận thi cử",nacC vị Tri huyện tiềnHzuS nhiệm bị bắt tống giam,4xe0 kỳ thi4b98 khoahrTF cửnepI nơi đây chắc chắn đang bị vôosPZ số con mắt ở cấp trên dòm ngó.dkDg NếuAXu9 vị quan kế nhiệm có thể làm thaysflA đổi hoàn toàn phong khí thiPwGN cửNdAV của huyện nhà, bồi dưỡng được nhiều sĩ tử đỗsOBB đạt công danh, bản đánh giá thành tíchi9bY cuối năm ắt sẽ đạt loại ưu tuyệtlYQh đối,TSQo tiền đồ chốnvR5i quan trườngdYAX từ đó sẽVJuw rộng mở thênh thang.

Xem ra vịVWw7 HuyệnZjkg tônOyrn đại nhân đương5qxs nhiệm này là một người có chí tiến thủ rất lớn.

Trần Nghiên suy ngẫmDKys chốc lát, trong đầu đã định hình xong kết luận.

Đã là7HRh HuyệnPFiv tôn muốn khuyến học, vậy thì cậu sẽL6sY tập trungq2p2 luận bàn thật7p0L sâu về việc đọcPxBr sách,Pw9d nâng tầm quanwzEb trọng của5ELQ việc học kết hợp với1OCk tư duy lên tầmx3DY caok32y mới,IeBm caofkXy mãi không67hQ ngừng!

Trần Nghiên nhấcXeWm bút lông,Al0d viết lên giấy nháp câu Phá đề mở màn:

"Duy học nhi bấtJkk9 cầu chư tâm, tắc hôn nhi vô2IM9 đắc vu kỷ." (Chỉ học mà chẳngWOyW suy xét nơi tâm, ắt mờ mịt mà không thu hoạch được gì choWOo4 bản thân).

SauXZ6P khi phá đề xong, cái hồn và tông giọng chủ đạo của cả bài vănz7nU bát cổ đã được định hìnhziQf vữngIGnC chắc.Ic5O

Trần Nghiên tiếp tục đặtdx09 bút viết phầnP7bG Thừa đề:bLQk

"Cái họcg9Qs quý hồlmfB tư dã, bất nhiên,g949 ninh năng miễn phu võng chihDZ7 thất tai? TíchJcX1 thánh nhânZYL0 ngôn thử chi ý vị..."gLnd (Bởi việc họcn3Av quý ở chỗ suy ngẫm,0WlL bằng không, sao tránh khỏiVSLt cái vạ mờ mịt u mê? XưadGSU kia bậc thánh nhân nói lời này ý là...).

Phần tiếpIbJ8 theo, chỉ cần lập6Bpv luận chặtFJ8V chẽ, tự chứng minh5Tyy lý lẽ của mìnhYTmJ là bài văn sẽ hoànfsWl chỉnh.

ViệcMLyC ngàyrpGQ ngày không ngừng vung bút luyện tập giúp tốc độhIHf viết văn của Trần06rq Nghiên nhanh đến kinh ngạc, cậu gần như2Tdq một hơi viết xong trọn vẹn cả bài vănqUIu thứ nhất.BtbL

Viết xong, cậu nhẹ nhàngFQaN thổi cho ráo mực3Nxr rồi đặt sang một bên, bắt đầub0Lf xem xét đềY27n thi thứ hai.

Đề thi thứ hai trích từ sách 《Xuân Thu》: "TềpiqS sư phạtPQw1 ngã" (QuângSJS Tề đánh nước ta).

Quân Tề đánh ai?

《Xuân Thu》 là bộ sử do nước Lỗ biên soạn, đứng từ góc nhìn của nước Lỗ để ghi chép sự kiện lịch sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).

Vì sao lạimfIO đem quân đánh? Nước Lỗ đã9tAU ứng phó ra sao? Câu chuyện đó mang lại lời cảnh tỉnh sâu sắc nàorV9f cho hậu thế?QaDG

Trần NghiênsEFV bóc tách0Evw đề bài thànhiMAT từng câu hỏifplA nhỏ, saupQYN đó tổng hợp,2EaC xâu chuỗi các luận điểm lại5Ftl với nhau, khungYfGR sườn của5YnL bài vănhtuO lập tức hiện rõaztZ mồn một6zbO trong đầu.

Sau khi đã phác thảo xong bài văn trongWY6W bụng,LIaG cậun614 liền nhấc bút viết một mạch lên giấy.

Kỳ Huyện thí thí sinh đôngiBWE đúc, bài thi gửi lên nhiều vôJCSO kể, quan HuyệninP9 tôn tuyệt đối không có đủl3wR thời gian để đọcEmwT hết toàn bộ. Bởi vậy Huyện thí chú7yjK trọng nhất là bài văncz8G Tứ ThưV1nt ở đợtjGZ1 thioTa1 đầu tiên.

Hầu hết các sĩ tử đều sẽ dồn toàn5Dup bộ tâm lực vào đề thi Tứ Thư đầu tiênFVhO để mài giũaLNaM từng câu từng chữ, còn bài thi Ngũ4XPk Kinh thứ hai chỉ cần câu cú trôi chảy, gom đủ sốR8bX chữ theoqZq7 quy định là được,MLWT đằngCj7R nàoDfy4 quan Huyện tôn cũng chẳngE3x0 thèmN9wo ngó ngàng tới.

Thế nhưng Trần Nghiên tuyệth5dZ đối không cho phépjynh bản thân lườihzBk biếng, cẩu9CaL thảM7oO ở điểm này.

Huyện thísACZ dẫu không coi trọng đề NgũExdw Kinh,hEkv nhưng còn các kỳ Phủ thí,zvZr Viện thí, hay thậm chí là37ue Hương thíCU8x phía sauPbGE thìjEt5 sao? Triều đình cũng có thể ngóRvnP lơ đượccX1M hay sao?

Một khiAeOw đã hạVWRw bút viết, cậu nhất định phải dốcFess toànLVtM tâm toàn lực.

Viết xong bài thứ hai, cậu cảm thấy có chút mệt mỏi rã rời. Nhìnplnu lại canh giờ, lúc này đã gần tớiqOTr giờ Ngọ, trong trường thi đã có lác đác vài thí sinh lôi đồUJ29 ăn mang theo racT3g gặm.xQvg

TrầnsXK3 Nghiên liếc nhìn chiếc bánhbAY5 nướng bọc trongMGdY giỏ thi, tay vừafvqO định thò ra lấy,osW6 nhưng mùidhsB hôi thối nồng nặc quanh quẩn nơi chóp mũioNNs lập tức làm cậu mất sạch cảmy7j6 giác thèmTIgf ăn, đành rụtC2fo tay trở lại.

Vừabxgc rồi mải mêVzcX tập trung viết văn nên khôngIv4z để ý, giờ đây vừafOcu thả lỏng tinh thần, mùi2ojF hôi thối xộc tới khiến cậu buồn nôn55fv muốn mửa hết toàn bộ đồ ăn sáng ra ngoài.

Trầnbnv9 Nghiênn2As hếtMGzi thấy đói bụng, tinhxWCb thần lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lập tức cầm bài văn thứGZqV nhất lênIjgD ràT6FA soát lại cẩn thận, cân9ajb nhắc9Msb thêmyo3Y bớtAihK từngCVdN từ ngữ cho thật đắt giá.

Chỉnh sửahpLk xong xuôi,7sDe cậu lại đọc thầmLebJ lại hai lượt, sau khi xác nhận khônguVeM còn bất kỳ saiEK4Q sót nàouPCK mới cẩncmoG thận nắn nót chép lại vào tờbFpC giấy4RoK thi chính thức (trìnhxgBF văn chỉ).

Làm xong bài thơ thí thiếp, cậu mới quay sang sửa chữa bàiA3jR văn Ngũ Kinh thứ hai. Sau khi chépYOqI bàinJpQ Ngũ Kinh vào giấy thi xong xuôi, cậu mới quay lại xem xét bài thơ thíxXqp thiếp.

Trần Nghiên trong lònguSag khá chê bai bài thơ thí thiếp của mình, ngặt nỗi đây72Oc đã là trình độ đỉnhe0Zc cao nhất của cậu ở thờiF2Kr điểm hiện tại rồi, đành phải chấpLfbP nhận.

Cái gọi là thướcaCO0 có chỗ0CXT ngắn4FpY tấc có chỗ dài, cậu phảix3kO học cách chấp nhận sở đoản của bản thân.

Tự an ủi36MC mình một hồi,ye5X nhìn lại bài thơ thísZTH thiếp4mUq vừa làm,0pny cậuNvoc lạirnqL thấy dường như cũng không đến nỗih6x5 nào, liền hứng khởi nắn nót chép nốt8k3e vào quyển thi.

Ngước nhìn4yKw sắc4dXM trời,72MB lúc này mới vừa qua giờ Ngọ một chút.

Dưới cáiC2Dy nắng ban trưa gay gắt, mùi hôi từ hố xí bên cạnh càngxp69 bốc lên nồngRwVG nặc khủng khiếp. Trần NghiênljDB không thểBSzq nào chịu đựngURYj thêm được nữa, liềndGu7 dứt khoátjmSX đứng dậy cầm quyểnFGxi thi bước lên nộp bài.

Vị quan phụ trách thu quyển thi là một vị học quancG0r củaCbaH huyện học.cKoQ Nhìn thấy Trần NghiênqNIY bước lên nộpmPkf bài, ông theo bản năng liếc nhìn chiếc đồng4W6u hồ nước (lậukaMl khắc), phát hiện lúc này mới chỉ vừa chớm sangN7s4 giờ Mùi.

Các kỳ Huyện thí hàng năm, những thí sinhwPrZ muốn nộp bàiFAYs sớmaWCo để lấy may không phải là hiếm, nhưngbmnS nộp bài sớmsh59 đến mức kỷ lụcZDEf như thế này thì quảBBkY thực là80Yg lần đầu tiên ông mới thấy.

Vị học quan trong lòng dâng lên mối nghi hoặc, liếc mắteCxr kiểm tra họ9auM tên, quê quán trên quyển73Wb thi,oYuh thấy không có vấn đề gìFRJj liền bảo nha dịch dẫn Trần Nghiên ra khu vựcrwq3 cổng Long Môn đứng chờ.

Theo quy định của trường thi, phảieyc1 gom39Uy đủxWTg mười thí sinh nộp bài thì mới được mở cửa Long MônfoNT cho raT7uK ngoài một3PEU lần. TrầnyUCW Nghiên chỉ đành đứng1PLG phơi mình dưới trời nắng changKEML chang,c4n6 thầm mong sao cóZ7bl ngườiT0do nộp bàiCcBT thật nhanh.HFex

Bụng cậu bắt đầu cất tiếng réo "ùngRX1N ục" biểu tình.sFtb Ánh mắteumh Trần NghiênQ4UU dừng lại ở chiếc bánh nướngBfzP thơm phứcAKbg trong3dNa giỏ thi.

Chiếc bánh này là do32iA Liễu thị4tpp đích thânM5WL ránxOfE hôm qua. Sợ con trai bịzMMJ đói, bàmVJc đã dùng bột mì trắng thượng hảo hạng, lạigcWJ cho rất nhiều dầu rán vàng ươm hai mặt.

Thế nhưng cứveLW mỗi lần nhìn thấy chiếc bánh,CmU1 Trần Nghiên lại như ngửi thấy từngC6hd đợt mùi hôi thối nồng nặc ban nãy, thà chịu đói chứ nhất quyết không chịu nuốt chiếc bánh này vàocItT bụng.

Đứng chờ ròng rã suốt nửa canh giờ trôi qua, Trần NghiênF1bo đói đếnV1zp mức hai mắt hoa lên, đom đóm bay đầy trời. Đang lúc cậu suy tính xem có7dDX nên vứtSpS3 bỏ hết thể diện củarN8g kẻ sĩYJnQ để ngồi bệt xuống đất nghỉ chân hay không, thìk2XZ cuối cùng phía sau cũng có người bước tới.