Chương 37

Cái gọi là0UTF Xí hào, chính làZ4gR lều thi nằm sát ngay cạnh hố xí của trường thi, là vịwJjt trí tồi tệ và xúi quẩy bậc4I3y nhất trong toànLAcC bộ trường thi.vkav

Các sĩ tửZp0p đi thi sợ nhất là bốc phải Xí hào. Phàm làiHqJ những ai ngồi phải vị tríbWrK này, mườiDE2F người thìUGuV có tới tám chín người thi trượt.LN2S

Thử nghĩ mà xem, khi ngồi vắt óc làm bài thi màPZUa xung quanh từng đợt mùi hôi thối nồng nặc5nYB xộc vào mũi, làm sao cònxx72 tâm trí đâu màlfgZ suy nghĩ chữ nghĩa, không bị hunLgKX cho ngất xỉu tại chỗ đã là mayhTYw mắn lắm rồi.

Bốc phải Xí hào, hoặc là do sốf7OO đen tận mạng, hoặc làMZjp có kẻ cố tìnhiGoy giở trò hãm hại sau lưng.

GiờEXDI thi đã cậnjBDL kề, Trần Nghiên không cóx3KW thời gian để suy nghĩAMcf vẩnR7YP vơ.oEmh Cậu liền03xI lấy tay áo bịt mũi miệng, dùng khăn lau sạch sẽ chiếc bàn ghếlA14 gỗzsBG đã cũo3Cc kỹ,dXEV rồi lấy chặn giấy đèehz3 ngay ngắn quyển thi lên mặt bàn.

CậuCvwg vốn định nhắm mắtW0Ns nhập định để đánhHu7L lừafYG2 khứuRwRA giác, coi như không ngửi thấy mùiGvFt xú uếZfZB xung quanh, ngặt nỗi tâm tính tu luyện chưa đạtfdiM đến cảnh giới tối thượng,GZZP căn bản không thể làm ngơ trước86rz ngoại cảnhjrn0 bên ngoài.

Trần Nghiên dứt2ZrV khoát lấy miếng vảic6a8 bọc bánh6Sv6 nướng ra bịt chặt lấy mũi và miệng, như vậy mới cảm thấy dễ1Nyy thở hơn đôi chút.

Xem ra chỉWVQl còn cách đánh nhanh thắng nhanh, làm xongxkTd sớm để rời khỏi cái chỗa96D quỷ quái này!

Kỳ Huyện thí tổng cộng thi năm3xTt đợt,0fv5 mỗi ngày thi mộtBju5 đợt, sáng sớm tinh mơ bắt đầu làm bài,ppx7 hoàng hôn buôngPTKR xuống là8jtF thu bài, lấy quy chuẩn không thắp nến ban đêm làm chuẩn.

Khi trời vừa sáng rõ,Bbyc tiếng khánhLl3r mây vang lên giòn giã báo hiệu toàn3H5U trường thi giữ trật tự nghiêm trang, đợt thi đầu tiên củaxgD9 kỳ Huyện15YN thíxktP chính thức bắt đầu.

Nha dịch giơ cao bảng đề thi đi1dIX diễu hànhaaK9 qua từng dãy lều thi.

Khi đi ngang4MSE quaZwFV lều thi của Trần Nghiên,f3n0 lông mày tên nhaQrOc dịch nhíu chặt lại, suýt nữa đưa tayLRxI lên bịti7fX mũi. NhậnjilB ra hành69qD động thấtcqCI thố,hyuI gã liền nín thở thật sâu, chỉ đưa ánh mắt đầywO6y vẻvik1 thương hạiJiXz nhìn TrầnWJQM Nghiên một cái.woxi

Đợi khiMMhu Trần Nghiên chép xongZHpj đề bàiBFnp vàoqrsE giấy nháp, tên nha dịch gần như co giò tháo chạyx4Nd thục mạngSjuw khỏi khu vực đó.

Trần Nghiên đổ nước0fPk sạch vàoMGQw nghiên mực, cầm thỏi mực chậm rãi mài197r mực, ánh mắtb2uS lại chăm chú nhìn vàocSg3 dòng đề bài vừaF1o2 chép lại trênjMtw giấy.

"Học nhiqgMa bất tư tắc võng."

Câu này trích từ thiên 《Vi Chính》 trong sách 《Luận Ngữ》.Vw2e Việc trực tiếp lấy một câuwIoP ngắn trong Tứ Thư ra làm đềdEcF bài được gọi là "Tiểu đề",vMQd có thể coi là dạngnqbO đề tương đối đơn giản, dễ nắm bắt.

Sau bao nhiêu năm khoa cử phát triển, dạng7p3h đề1jO7 tiểu07hQ đề đơn5y8c giản này phần6VGm lớn chỉ còn xuất hiện ởo5as kỳ thi cấp Huyệnt1qD thí mà thôi.

RấtfRgP nhanh sau đó, nha dịch0Rch lại giơ bảng đềzWAW thi thứ hai đi1qRO ngang qua.lpDU

Đề thi thứWYy9 hai chínhywoQ là đề Ngũ Kinh.

TriềuXKHT Đại LươngprPs giữ nguyên quy chếhC7f của tiền triều, giới sĩ tử đều chọn một bộ kinh sở trường trong Ngũ Kinh để chuyên tâm nghiên cứu sâu, bốn bộsHKW kinh còn lạitE3C chỉ cầnObHV đọc hiểu thấu đáo là được.byQP

Khi đi thi khoa cử, sĩm81d tử sẽ căn cứ vào bản kinh củaZ6Qa mình màqFGe chọn đề thi tương ứng để làm bài.

Đề thi3QH3 thứ ba là một bàiqB9E thơ "Thí35I8 thiếp" theo thể ngũ ngôn bátS1ZF vận.

ThiGV8v khoaFscv cử không thi làmZsNj thơ tựGDPE do, nhưng bắt buộc phải thiSCwm làm thơin5U thí thiếp.

Tuy0iln nhiên yêu cầu của thơ thí thiếp không quárPKK khắt khe, chỉ cần gieo đúngJF9I vần,68zi câu đối ngẫulldJ chuẩn chỉnh, tuân thủ nghiêmNAhz ngặtbb0z luật bằng trắc, câu từxtjm có chút5l0k văn thái và ý cảnhmTvk nhất định là4haS đạtHWoT yêu cầu.GCEl

Nhữngjmpj quy tắc niêm luật nàyekWi đốikv2k với Trần NghiênRmIF mà nóiSwbf chẳng khác nào từng công thức toán học mẫu mực, so với việc làmMdoj thơ tùy hứng bay bổng không mục đích thì dễ dàngxJHb hơn gấp bộiZQnG lần.

DươngrLCI phucmOD tửiSAh chỉ cần dành một thángR7rb trướcNpb9 Tết để đặc huấn làm thơ thí thiếp cho8oIO Trần Nghiên, cậu đã có thể viết ra những bài thơ đúngOxVJ quyQaiE chuẩn, ra dáng ra hình.

Sau khi chép xong cả ba đề thi vàoerWh giấy nháp,pESL khắp trườngBZGG thi ngoại trừ tiếng bước chân của nha dịch tuần tra ra1Pud thì không còn một tiếng động nào khác.Wjs2

Bên lềuYqDQ thi cách vách đã3a7q truyền đếnzUnr tiếng sột soạt của taypktV áo cọ xát vào trang giấy, rõ ràng là thív9Ta sinh bên cạnh đã nóng lòng đặt bút làm bài.Uhq1

Trần NghiênU4Xj khôngMlt5 vộij3h6 vã hạ bút, mà chămXvfz chú nhìn đề bài26Yi để suy ngẫm mạch văn.

"HọceVp3 nhi bấttFlf tư tắc võng"eve8 có nghĩa là nếu chỉ biết vùi đầu học vẹt mà không chịu suy ngẫm, ắt sẽ rơiuebi vào cảnh u mê, mù mịt.

Đưa câus5GT nàyllz6 ra làm đề thi3e0f Huyện thí, chứng tỏ vị quan Huyện tôn đại8w9N nhân này đang muốn0cHl gửi gắm tâm ý khuyến học, chấn hưng việc học hành trong huyện.

Khoa cử cũng là một trong nhữngz629 tiêu chí quan trọng để triều đình đánhaxwL giá thànhsOVo tích chính trị củaf7wr quan lại địa phương. Trước đó huyện Bình Hưng vừa xảy ra "vụ án2FBq gian lận thi cử", vị Tri huyện tiền nhiệm bị bắtOVXi tốngDk3n giam, kỳ thi khoa cử nơiM899 đâyA5Ib chắc chắn đang bịg29D vô số conXljm mắt ở cấp trên dòm ngó. Nếu vị quan kếmhhu nhiệm có thể làm thay2EqR đổi hoàn toàn phong khí thi cử của huyện nhà, bồi dưỡng được0DT2 nhiều sĩ tử đỗ đạt công danh, bản đánh giá thành tích cuối năm ắt sẽ đạt loạinj7o ưu tuyệt đối, tiền đồ chốn quan trường từzcPH đó sẽYYc4 rộng mởLSfA thênhtHvP thang.

Xem ra vị Huyện tôn đại nhânIf5m đươngl3nw nhiệmk871 này là một người có chí tiến thủ rất lớn.

Trần Nghiên suy6cpE ngẫm chốcYPWa lát, trong đầu đã định hình xong kếtidFr luận.

ĐãQZO7 là Huyện tôn8Frd muốn khuyến học, vậy thì cậu sẽ tập trung luận bàn thậtdeB4 sâu về việc đọc sách, nâng tầm quan trọng củaJfL8 việcuTpT họce1Au kết hợp với tư duyzaZf lên tầm cao mới, cao mãivlon không ngừng!

Trần Nghiên nhấcbz8r bút lông, viết lên giấy nhápNymA câu Phá đề1Vn9 mở màn:

"Duy học1HcW nhiNi74 bất cầuo9uJ chư tâm, tắcNENa hôn nhi vô đắcem2m vu kỷ." (ChỉntDF học mà chẳng suy xét nơi tâm, ắt mờWSYt mịt màAH08 khônggpw6 thu hoạch được gì chokijU bản thân).

Sau khi phá đề xong, cái hồn và tông giọngoB27 chủ đạo củaZrsw cả bài văn bát cổ đã được định hình vững chắc.

Trần Nghiên tiếp tụcP7Dq đặt bút viết phần Thừa đề:6ynn

"Cái học quý hồ tưVdK1 dã, bất nhiên, ninh năng miễn phuSac2 võng chi thất tai? Tích thánhKLoA nhân ngôn thử chiTc8Z ý vị..."UzNY (BởiYowo việc học quý ở chỗ suy ngẫm,WUFb bằng không,lEpC sao tránh khỏi cái vạ mờ mịtQsJy ulBu5 mê? Xưa kia bậc7mh7 thánh nhânLMdc nói lời này ýNTEz là...).

Phần tiếp theo, chỉ cần lập luận chặtKgqJ chẽ, tự chứng4HOk minh lý lẽ củaUopa mình là bài vănm4BA sẽ hoàn chỉnh.

Việc ngàyWcqe ngàyIte2 khôngZseQ ngừng7779 vung bút luyệnyadC tập giúp tốc độ viết vănrl6Z của Trần Nghiên nhanh đến kinh4Gv4 ngạc, cậu gần như mộtnDX9 hơi viết xong trọn vẹnrWwv cả bài văn8FkH thứ nhất.

Viết xong, cậu nhẹ nhàng thổi cho ráo mựclZjY rồi đặt sangNiHa một bên,0k7q bắt đầurNrR xem xét đề thi thứ hai.

Đề thiYZrK thứptbt hai trích từ sách 《Xuân Thu》:P3MK "Tề sư phạt ngã" (Quân0FLA TềZid2 đánh nướcpNVx ta).YRkt

Quân Tề đánh ai?qooK

《Xuân Thu》 làpRLk bộ44KK sửkviq do nướcFBDC Lỗ biên soạn, đứng từ gócYxtv nhìn củarliB nước Lỗ4QkB để ghi4DAw chép sự kiện lịch sử, nên mới xưng là "Ngã"lAbp (ta).

Vì sao lại đem quân đánh? Nước Lỗ đã ứng phó ra sao? Câu chuyện đóvrJ7 mang lại lời1q50 cảnh tỉnhAE8Y sâu sắcqDgB nàoN0DM cho hậu thế?

Trần Nghiên bócdCpG tách đề bài thành từng câuaIX7 hỏiwJ1C nhỏ, sau đó tổng hợp, xâu chuỗi các luận62xm điểm lại với nhau, khung sườnoVsP của bài văn lập tức hiện rõ mồnAgOB một trong đầu.

Sau khi đã phác thảo xong bài văn trong bụng, cậu liền nhấcKLC9 bút viết mộtB3Ly mạch lên giấy.

Kỳ Huyện thí thíOokq sinh đông đúc, bài thi gửi lên nhiềuSXPF vô kể, quan HuyệnA2Sh tôn tuyệt đối không có4vlR đủ thời gian để đọc hết toàn bộ. Bởi vậy Huyện thí1rKu chúvlMT trọng nhất làYgLc bàiu43u văn TứwwtB Thư ở đợt thi đầu tiên.

Hầu hết các sĩ tử đều sẽ dồn toàn bộ4H74 tâm lực vàoInCp đềCVqj thi Tứ Thư đầu tiên đểYRtd màibl6X giũa từngdxAk câu từng chữ, còn bàiRDAu thi Ngũ Kinh thứGQhx hai chỉbFUS cần câu cú trôi chảy, gomzag2 đủ số chữ theomgRT quy định là được, đằng nào quan Huyện tôn cũng chẳng thèmvipA ngó ngàngneTt tới.

ThếDHUm nhưng Trần Nghiên tuyệt đối không1o9a cho phép bảnsqd0 thân lườiK5XR biếng, cẩu thảQ80U ở điểm này.

Huyện thí dẫuQ5pT không coi trọng đềmgs5 Ngũ Kinh, nhưng còn các kỳ Phủ thí, Viện thí,U7hl hay thậm chísWKE là Hương thí phía sau thì sao? TriềuD13N đình3oUj cũngGPSM có thể ngóWbki lơS69Z đượch1lY hay sao?

Một1p1S khi đãSM2W hạ bút viết, cậu nhất định phải dốcvAqX toàn tâms2W5 toànaYOv lực.

Viết xong bàiaAM8 thứ hai,wXah cậunG7D cảmFyQE thấy có chút mệtiDhj mỏi rãHIQC rời. Nhìn lại canh giờ, lúc này đã gầnHdcH tới giờKW7E Ngọ, trong trường thi đã có lác đác vàiWNIZ thí sinhOdZb lôi đồ ăn mangwrLQ theo ra gặm.

Trần Nghiên liếc nhìn chiếc bánhl49O nướng bọcAZJ2 trong giỏKQU4 thi, tay vừa định thò ra lấy,wI0b nhưngiAaj mùi hôi thối nồng nặc7Z1g quanhxVV4 quẩn nơi chóp mũi lập tức làm cậu mấte0vn sạch cảm giác thèm ăn, đành rụtCaPd tayesaa trở lại.cEPV

VừaL6JT rồi mải mê tập trung5NLQ viếtHZ6I vănUmgZ nên khôngdPwD để ý,38Wy giờ đây vừa thả lỏngFG2D tinh thần, mùi hôi thối xộc tới khiến cậukw1p buồn nônpRmL muốnTV2L mửa hết toàn bộ đồ ăn sáng rahkQz ngoài.

Trần Nghiên hếtZYSe thấy đói bụng, tinh thần lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lập tức cầm bàioXAM văn thứ nhất lên ràeEtQ soátQM5V lại cẩncTLq thận, cân nhắc thêm bớt từng từ ngữ choUd3j thật đắt giá.

Chỉnh sửa xong xuôi, cậu lại đọc thầmouXG lại hai lượt, sauMwZ7 khi xác nhậncgw7 không2xix còn bất kỳ sai sót nào mới cẩnvVeY thận nắn nót chép lại vào tờ giấy thi chính6phj thức (trình văn chỉ).

Làm xong bài thơ thí thiếp, cậu mới quay sang sửa chữatd3r bài văn Ngũ Kinh thứ hai. Sau khi chép bài Ngũ KinhJy7b vào giấy thi xong xuôi, cậumBKj mới quay lại xem1ey3 xét bài thơ thí thiếp.J4KK

Trần Nghiên trongmt1A lòng khá2dIH chê bai bài thơ thí thiếpM9EU củazTzG mình, ngặt2TsH nỗi đây đã là trình độ đỉnh cao nhất của cậu ở thời5PO9 điểm hiện tạiSaCk rồi, đànhfoaT phải chấp nhận.

Cái gọi làHnEM thướcD5TB có chỗ ngắnZLIs tấc có chỗ dài, cậu phải họci1UA cách chấp nhận sở đoản của bản thân.

Tự an ủi mình một hồi, nhìnP0ad lại bài5Duo thơ thí thiếp vừa làm, cậu lại thấy dường như cũng75Vb không đến nỗi nào, liền hứng khởi nắn nót chép nốt vào quyển thi.mG8S

Ngước nhìnalmU sắc trời,1PIG lúcHcTT này mới vừa qua giờXFTA NgọKd14 một chút.

Dưới cái nắng0A0f banomVp trưaEFnl gay gắt, mùidWUz hôi từ hố xí bên8ZSj cạnh càng bốcpx28 lên nồng nặc khủng khiếp. Trần Nghiên31pa không thể nào chịunlV3 đựng thêm được nữa, liền dứt khoát đứng dậyo8As cầm quyển thi bước lên nộp bài.

Vị quanMRr8 phụ trách thu1yhE quyển thi là một vị học quan của8bWF huyện học. Nhìn thấySDu7 Trần Nghiên bước lên nộp bài, ông theo bản năng liếclXck nhìn chiếc đồng hồ nước6JRy (lậu khắc), phát hiện lúc nàyaDNM mới chỉ vừa chớm sang giờ Mùi.

Các kỳ Huyện thí hàngofKQ năm, những4pFz thí sinh muốnTi5a nộp bài sớm để lấy may1LaM không phải là3VJU hiếm, nhưng nộp bài sớm đến mức kỷ lục như thế nàyOcuf thì quả thực là lần đầu tiên ông9e2b mới thấy.

Vị học quan trong lòng dâng lên mốiQ9mr nghi hoặc, liếc mắt kiểm tra họ tên, quê quán trên quyểnneGK thi,3piy thấy không cómCUj vấn đề gì liền bảo nha dịch dẫn Trần Nghiên ra khu vựcuTvZ cổng LongzocS Môn đứng chờ.Ld96

Theo quy2Py4 địnhWtsv của trường thi, phải gom đủ2tSp mười thí sinh nộp bàinaCM thì mới được mở cửa Long Môn cho raQ7lu ngoài một lần. Trần Nghiên chỉ đành đứng phơi mình dưới trời nắng changP0zv chang, thầm mong8uFB sao có ngườiuL1m nộp bài8Q0i thật nhanh.

Bụng cậu bắt đầu cất tiếng réo "ùngZ0ZO ục" biểu tình.oElr Ánh mắtRsmL Trần Nghiên dừngyDt0 lạiY20L ở chiếc bánh nướng thơm phức trong3M7F giỏ thi.

Chiếc bánh này là do Liễu thịS9kZ đích thân rán hôm qua. Sợ con trai bị đói,7gNJ bàRFYy đã dùng bột mì trắngR4kX thượngc4sK hảo hạng, lạievJk cho rất nhiều dầu rán vàng ươmRAKE hai mặt.

ThếAWmc nhưng cứ mỗi lần nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lại4wva như ngửi thấy từng đợt mùi hôi thối nồng nặc ban nãy,rUgE thà chịu đói chứ nhấtkIgr quyết khôngNVPP chịu nuốt chiếcjbYD bánh này vào bụng.

Đứng5qrF chờ ròng rã suốtv14B nửaKsLZ canh giờObLp trôi qua, TrầnUMBy Nghiên đói đến mức haiA0ys mắt hoa lên, đom đóm bay đầy trời. ĐangAW2M lúc90jo cậu suy tính xem cóKevX nên vứt bỏ hết thểT1PN diện của kẻ sĩyx3h để ngồi bệt xuống đất nghỉmKyq chân hay không, thì66CF cuối cùng phía sauYe7E cũng có người bướcVhQD tới.